Title: Amazon&#8217;dan Netflix&#8217;e Öneri Sistemleri Nedir, Nasıl Çalışır?
Author: Kriko
Published: 28 Şubat 2022
Last modified: 10 Ağustos 2026

---

 1.  [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) /
 2.  [Blog](https://kriko.io/tr/blog) /
 3.  [Dağıtım & Pazarlama](https://kriko.io/tr/blog/icerik-pazarlamasi/dagitim-pazarlama)

# Amazon’dan Netflix’e Öneri Sistemleri Nedir, Nasıl Çalışır?

“Bunu beğendin, bunu da beğenebilirsin.” ya da “Bunu aldıysan, bunu da alabilirsin.”
Aslında koca öneri sistemlerinin özeti bu. Amaçsa üç aşağı beş yukarı aynı: Dönüşüm
oranlarını yükseltmek. Bu, bir ürün alırken benzer bir başka ürünü de aynı anda 
almak olabilir veya bir videodan ötekine geçmek de… Öneri sistemleri (Recommendation
Systems), genel olarak kullanıcılara en kısa yoldan istedikleri bilgiyi, ögeyi, 
ürünü vs. sunmayı amaçlayan sistemin adı.

 [ ⌊Mert Bekçi⌉ Mert Bekçi ](https://kriko.io/tr/blog/yazar/mert-bekci)  28 Şubat
2022

  12 dakika okuma

![Amazon’dan Netflix’e Öneri Sistemleri Nedir, Nasıl Çalışır?](https://kriko.io/
wp-content/uploads/2026/07/tavsiye-motorlari.jpg)

## ✍️ İçindekiler

 1.  [  Öneri Sistemleri Nedir? ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#oneri-sistemleri-nedir)
 2.  [  Öneri Sistemleri Nasıl Çalışır? ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#oneri-sistemleri-nasil-calisir)
 3.  [  Netflix’te Öneri Sistemleri Örneği ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#netflixte-oneri-sistemleri-ornegi)
 4.  [  Amazon’da Kişiselleştirilmiş Öneriler ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#amazonda-kisisellestirilmis-oneriler)
 5.  [  Spotify Haftalık Keşif Listesi Nasıl Çalışıyor? ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#spotify-haftalik-kesif-listesi-nasil-calisiyor)
 6.  [  Youtube’da Video Önerilerinin Matematiği ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#youtubeda-video-onerilerinin-matematigi)
 7.  [  Instagram Keşfet’e Bir Bakış ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#instagram-kesfete-bir-bakis)
 8.  [  Sonuç ve Olası Riskler ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#sonuc-ve-olasi-riskler)

Gelişen teknoloji ile beraber kullanıcılara dair elde edilen büyük miktardaki veriler,
ortaya böyle bir sistem çıkardı. Mesela Netflix’te macera türündeki filmleri çokça
izlediğinizde platformun size aynı türdeki benzer yapımları önerdiğini görmüşsünüzdür.
Yahut bir e-ticaret sitesinde bir kitap satın aldınız ve aldığınız kitaba benzer
diğer eserlerin de size önerildiğine şahit olmuşsunuzdur. Tüm bunlar farklı türleri
olan öneri sistemlerine verilebilecek en popüler örnekler. Günümüz dijital dünyasında**
kullanıcıları tanımaya çalışmak** ve bu doğrultuda onlara en doğru bilgiyi, ögeyi,
ürünü vs. sunmak çok önemli. E-ticaret sitelerinden dizi – film, müzik platformlarına
kadar da sayısız mecra bu sistemlerden yararlanıyor. Peki bu sistem nasıl çalışıyor
ve hangi platformlarda var? Gelin hep birlikte öğrenelim!

## **Öneri Sistemleri Nedir?**

**Recommendation Systems**, Türkçeye “**Öneri Sistemleri**” olarak geçiyor. Genel
bir şekilde bahsetmek gerekirse: Öneri sistemleri, kullanıcılara ilgili ögeleri (
izlenecek film, satın alınacak ürün, dinlenecek müzik vs.) önermeyi amaçlayan algoritmalara
deniyor. Kullanıcının geçmiş davranışlarına göre hareket eden bu sistem, verimli
çalıştığı zaman büyük miktarda gelir elde edebilme şansı sunuyor. **Amazon, Alibaba,
eBay** gibi e-ticaret devlerinin çoğu, müşterilerine kişiselleştirilmiş bir hizmet
sunmak için bu sistemden yararlanıyor. Tavsiye sistemleri adı ile de bilinen bu 
yapı, devasa veri havuzundan kullanıcının geçmiş davranışlarına göre bir filtreleme
yoluna gidiyor ve ona hitap edecek en iyi içerikleri sunmaya çalışıyor. Bu açıdan
kullanıcılara / müşterilere en doğru ve anlamlı içeriklerin, ürünlerin, bilgilerin
sunulması kolaylaşıyor. Zira hemen hiç kimse, eğer o anda ihtiyacı yoksa, yılbaşı
için çam ağacı bakarken bir de yazlık terlik almaz. Yılbaşı için çam ağacı bakan
müşteriye sunulabilecek en doğru öneriler yine yılbaşına veya kışa özgü ürünler 
olabilir. Bu kişiselleştirilmiş hizmet doğru kullanıldığı takdirde çok daha büyük
bir kârlılığın kapıları açılıyor.

## **Öneri Sistemleri Nasıl Çalışır?**

Peki ama bu sistemin çalışması için gerekenler neler? Bir müşteri, tüketici, kullanıcının
seçimlerini öğrenen bu sistem, bu verileri nasıl yorumlayıp alakalı sonuçlar gösterebiliyor?
Burada sözü öneri sistemlerinin 4 ayrı türüne vermek gerek:

 * **İşbirliğine Dayalı Filtreleme Sistemleri**: İngilizcesi “**Collaborative Filtering
   Systems**” olan işbirlikçi sistem, kullanıcının davranışları hakkında bilgi toplamaya
   ve diğer kullanıcılar ile olan benzerliklerini bulmaya çalışır. Bu sistemde geçmiş
   davranışları benzer olan kullanıcıların gelecekte de benzer davranışlar sergileyecekleri
   varsayılır. Mesela bir e-ticaret sitesinde benzer davranış sergileyen iki müşteri
   var diyelim. Birinci müşteri filtre kahve makinesi, filtre kağıdı ve kupa bardağı
   tercih etti. İkinci müşteri ise filtre kahve makinesi, filtre kağıdı ve kahve
   çekirdeği öğütücüsünü tercih etti. Buna göre birinci müşterinin kahve çekirdeği
   öğütücüsünü, ikinci müşterinin ise kupa bardağını tercih etmesi çok olasıdır.
   Genel olarak işbirliğine dayalı filtreleme sisteminin, müşteriler arasında benzerlik
   kurmaya odaklandığını söyleyebiliriz. Bu sistemin sorunu yeni kullanıcılara verimli
   bir öneri havuzu sunamaması.

![](https://kriko.io/wp-content/uploads/2026/07/oneri-sistemleri.png)

 * **İçerik Tabanlı Filtreleme Sistemleri**: “**Content-Based Filtering Systems**”
   Türkçeye bu şekilde aktarılıyor. Bu sistem için çalışan algoritmalar, bir müşterinin
   geçmişte beğendiği, tercih ettiği ürünlere benzer diğer ürünleri göstermeye çalışır.
   Özetle, kullanıcının beğendiklerine benzer diğer ögeleri önermek için bu sistem
   kullanılıyor. Mesela **Google Play** üzerinden uygulama indiren bir kullanıcıyı
   ele alalım. Kullanıcının daha önce telefonuna yüklediği uygulamaya göre Google
   Play “Son etkinliğinize göre” adlı bir liste sunar. Daha çok oyun indiriyorsanız
   bu alanda oyun uygulamaları görebilir, eğitim ya da sağlık kategorilerini inceliyorsanız
   da burada bilime dair uygulamaları bulabilirsiniz. Ayrıca kullanıcının doldurduğu
   profil bilgilerine göre de uygulama, ürün vs. önermek bu sistemde mümkün. E-ticaret
   üzerinden görselleştirme ile de içerik tabanlı modeli gözümüzde canlandıralım:

![](https://kriko.io/wp-content/uploads/2026/07/oneri-sistemleri-1.png)

 * **Popülarite Tabanlı Öneri Sistemleri**: “Popularity Based Recommendation Systems”
   olarak da bilinen bu tür adından da kolayca anlaşılabiliyor. İşin temelinde o
   zaman dilimi içinde trend olan ögeler, olaylar vardır. Bu model diğerlerinin 
   aksine kişiselleştirilmiş değildir. Sadece kullanıcıya daha önce tercih etmediği,
   almadığı, tüketmediği popüler ürünleri, ögeleri sunar. Bu sisteme örnek olarak**
   IMDB** verilebilir. Filmler, diziler, video oyunları vs. hakkında bilgiler sunan
   çevrim içi bir platform olan IMDB, ilgili yapım için verilen oya, ortalama puanlara
   vs. bakarak listeleme yapar. Yine Google Play burada da örnek verilebilir. Google
   Play’e üye girişi yapmayan ya da ilk kez giren bir kullanıcının karşısına “Çok
   Satan Filmler” ya da “Popüler Kitaplar” gibi bir dizi trend olmuş içerik listesi
   çıkar. Bunlar da verilen yıldızlara vs.’ye göre öne çıkanlardır.

![](https://kriko.io/wp-content/uploads/2026/07/google-play-oneri.png)

 * **Hibrit Öneri Sistemleri**: İngilizcesi “Hybrid Recommendation Systems” olan
   bu sistem, işbirliğine dayalı sistem ile içeriğe dayalı sistemin birleştirilmesi
   ile meydana geliyor. Amaç ise diğer filtreleme yöntemlerinden doğan sınırlılıkları
   ortadan kaldırmak. Bu iki sistemin önce ayrı ayrı uygulandığı hibrit modelde,
   daha sonra ikisi de birleştiriliyor. Ek olarak şu da var: İşbirliğine dayalı 
   modele içerik tabanlı bir modeli, içerik tabanlıya da işbirliği modelini eklemek
   mümkün. Hibrit öneri modeli, veri yetersizliği ya da sınırlamasından doğan eksikleri
   tamamlamak için tercih edilebiliyor.

## **Netflix’te Öneri Sistemleri Örneği**

![](https://kriko.io/wp-content/uploads/2026/07/netflix.png)

Gelelim en popüler platformlarda bu sistemlerin nasıl çalıştığına. Netflix zaten
direkt kendi web sitesinde de bu sistemin nasıl çalıştığını anlatıyor. Platformdaki
yapımları izleme olasılıklarınız aşağıdaki şu bilgilere göre tahmin edilmeye çalışılıyor:

 * İzleme geçmişi, içeriklere verdiğiniz puanlar gibi etkileşimleriniz,
 * Benzer tercihlere sahip diğer üyeler (işbirliğine dayalı model),
 * İzlediğiniz zaman dilimi (gün ve saat),
 * Netflix’i hangi cihazdan izlediğiniz,
 * Ne kadar süreyle izlediğiniz

Netflix ayrıca popülerlik tabanlı modeli de kullanabiliyor. Örneğin, Netflix’e yeni
üye oldunuz ve beğendiğiniz birkaç içeriği seçmediniz. O zaman ülke genelindeki 
popüler yapımların önerisi ile işe başlanabilir.

## **Amazon’da Kişiselleştirilmiş Öneriler**

![](https://kriko.io/wp-content/uploads/2026/07/amazon-oneri.png)

Yukarıda saydığımız modeller, Amazon’un ürün skalasına ölçeklenemediği için şirket
kendi öneri sistemini kurdu. Adına “**Amazon Personalize**” denilen bu sistem, makine
öğrenimi (ML) teknolojisiyle oluşturuldu. Verileri işleme, optimize etme, en iyi
algoritmaları kullanma gibi fonksiyonları olan Amazon’a özel bu sistem sayesinde
şirketin kâr oranı da ciddi ölçüde büyüyor. Hatta Amazon’un gelirinin %40’a yakını
da bu öneri motorundan geliyor. Amazon’un kendine has bu sistemini işbirliğine dayalı
filtreleme sistemleri içerisinde değerlendirmek mümkün. Mesela yukarıdaki görsele
bakın. Amazon web sitesindeki Kitap kategorisine girip George Orwell’ın 1984 romanının
detay sayfasına girdiğimizde, hemen aşağısında benzer romanlar öneriliyor.

## **Spotify Haftalık Keşif Listesi Nasıl Çalışıyor?**

![](https://kriko.io/wp-content/uploads/2026/07/spotify-discover-weekly.png)

Sıkı müzik tutkunları arasında Spotify’a üye olanlar “Haftalık Keşif” listesini 
çok iyi bilir. Milyonlarca kullanıcısına her pazartesi özel olarak 30 şarkılık çalma
listesi sunan Spotify, bu hizmetiyle alakalı şöyle söylüyor: “**Sana özel Haftalık
Keşifler çalma listeni oluşturmak için birkaç hafta boyunca zevklerini öğrenmemiz
gerekiyor.**” Yine Haftalık Keşif’e dair şirket tarafından sunulan açıklamalardan
birkaçını daha paylaşalım: “Haftalık Keşifler yeni çıkanlar ve takip ettiğin sanatçıların
şarkılarından oluşur.” ve “Çalma listen, sevdiğin müzikleri baz alarak sana özel
hazırlandı.” Tüm bu hazırlık içinse Spotify’da üç öneri modeli çalışıyor:

 * **İşbirliğine dayalı öneri sistemi**. Diğer kullanıcıların tercihleri ile sizin
   tercihlerinizin kesişim noktaları bulunmakta.
 * **Doğal dil işleme**. “Natural Language Processing” olarak bilinen bu model, 
   şarkıların metnini analiz eden bir sistem. Spotify’ın doğal dil işleme modeli,
   her şarkı için bir profil oluşturmak amacıyla sürekli olarak web ortamında geziniyor.
 * **Ses modellemesi**. Her şarkının melodisini algılamak için o şarkının ham sesi
   kullanılır ve diğer şarkılar ile kıyaslanır.

## **Youtube’da Video Önerilerinin Matematiği**

Bildiğiniz gibi Youtube’da video önerileri iki yerde kullanıcıların karşısına çıkıyor.
Birincisi, ana sayfa. İkincisi ise izlenen videonun yanındaki liste. Youtube Blog’da
konu hakkında yapılan açıklamalardan biri şöyle: “Örneğin siz tenis videolarını 
seviyorsanız ve Youtube öneri algoritması sizinle aynı tenis videolarını seven diğer
kişilerin caz müzik videoları da sevdiğini ve izlediğini fark ederse, önceden hiç
izlememiş olsanız bile size de caz videoları önerebilir.” Bu, yukarıda açıkladığımız
işbirliğine dayalı modele güzel bir örnek. Bunun yanı sıra öneri sistemlerinde farklı
modeller de var. Bir kullanıcı, tıkladığı videoya göre de benzer içerikleri karşısında
görebilir. Youtube, 2012 yılında algoritmasına izleme süresi özelliği de ekledi.
Bir videoya tıklamanın, onun baştan sona gerçek anlamda izlemek anlamına gelmediğini
anlayan Youtube, böylece sistemini geliştirmeye çalışıyor. Videoyu paylaşma, beğenme–
beğenmeme hareketleri de yine platformun öneri sistemini şekillendiren unsurlar.

## **Instagram Keşfet’e Bir Bakış**

Tabii ki öneri sistemleri içerisinde sosyal medyadaki en popüler uygulamalardan 
biri Instagram Keşfet. Günlük sohbetlere kadar nüfuz edebilen Instagram Keşfet, 
çok geniş bir ölçekte hızlı bir şekilde çalışmaya ihtiyaç duyar. İnsanlara, ilgi
alanlarına yönelik olarak tavsiye vermeye çalışan Keşfet için kendine özgü bir dil
olarak **IGQL** oluşturuldu. Milyarlarca video, görsel, fotoğraf arasından kullanıcılara
en alakalı görselleri göstermek için çalışan IGQL, Instagram’ın yapay zekâ ve makine
öğreniminden aldığı yardımlardan yalnızca biri oldu. IGQL başlı başına bir başka
öneri sistemi olarak uygulamanın Keşfet bölümü için çalışıyor ve kullanıcıların 
ilgi alanlarına göre en alakalı içerikleri hesaplamaya çalışıyor. Genel olarak da
tabii ki Instagram’da vaktinizi nasıl harcadığınız, hangi gönderiler ile etkileşime
girdiğiniz, ne tür hesapları takip ettiğiniz, bir gönderiye kaç saniye boyunca baktığınız
Keşfet’in veri toplamasına kolaylık sağlayan hareketler. Ne var ki bazı zamanlarda
Keşfet sayfası ne olduğundan dahi emin olmadığımız içerikler ile dolup taşabilir.
Bu karmaşayı önlemek için de sıfırlama işlemi gerçekleştirilebiliyor. Bunun içinse
telefonda Instagram uygulamasında Keşfet’e gelin ve görmek istemediğiniz içeriğin
sağ üst köşesindeki üç noktaya dokunun. “İlgilenmiyorum” seçeneğine tıklayarak her
gönderi özelinde sıfırlama yapabilirsiniz. Toplu bir sıfırlama içinse telefonunuzdan
Instagram uygulamasını açın ve Profil > Ayarlar > Güvenlik > Arama Geçmişini Temizle
> Tümünü Temizle işlemlerini uygulayın.

## **Sonuç ve Olası Riskler **

Sonuç olarak e-ticaret siteleri, sosyal medya uygulamaları, popüler dijital platformlar
vs.’nin pek çoğu kendi içeriklerine göre bir öneri sistemi oluşturmakta. Platformlar
değişse de değişmeyen şey, yazının başında belirttiğimiz gibi: Daha çok [dönüşüm](https://kriko.blog/sozluk/donusum-orani-conversion-rate-cr)
oranları elde edebilmek. Bu, daha fazla ürün satmak da olabilir daha fazla şarkı
dinletebilmek de… Daha fazla film izletmek de olabilir daha fazla gönderiye yorum
yaptırmak da. Tabii ki bunun olası risklerinden de konuşuluyor. Örneğin, **yankı
odaları** uzun zamandır Twitter gibi sosyal medya uygulamaları kastedilerek gündeme
geliyor. Yankı odası dediğimiz kavram; aynı düşünce, fikir, görüş etrafında birleşen
insanlara yalnızca o düşünce, fikir, görüş etrafında bilgi sunulması demek. Bu da
farklı görüşlere rastlama ihtimalini azaltan bir faktör. Bu da özellikle toplumsal
bir gündem olduğu zaman dezenformasyona neden olabilme tehlikesi taşıyor. Bunun 
yanı sıra, bir web sitesini uzun süredir kullanan bir müşterinin / tüketicinin artık
hep benzer içeriklere, ürünlere, görsellere rastlaması durumu bir yenilik, değişiklik
yapabilmek için de ekstra çaba harcamak anlamına geliyor. Tüm bunlar aradığımız 
şeyleri bulmamızı mı kolaylaştırıyor yoksa bizi sınırlıyor mu? Ya da her ikisi de
mi? Tüm bunlar ciddi ölçüde tartışılmaya devam etse de öneri sistemlerinin pratikte
çok iyi bir şekilde çalışmaya devam ettiği açık.

**[İçerik dağıtım stratejisi oluşturmak için ihtiyacınız olan tüyolar ise buyazımızda!](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/icerik-dagitim-stratejisi-iceriginizin-hedefe-ulastigindan-emin-olun)**

---

 Paylaş:

---

## 0 Yorum

 [ Henüz yorum yok. Bu yazı hakkındaki düşüncelerinizi ilk siz paylaşın! ](https://kriko.io/tr/blog/dagitim-pazarlama/oneri-sistemleri-nedir-nasil-calisir?output_format=md#respond)

---

## Yorum yaz

  Bu kutucuğu işaretleyerek [**kullanım koşulları**](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi)
metnini okuduğunuzu ve kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.

## Diğer Yazılar

 [ ⌊Dijital Pazarlamada Yeni Dönem: 1 Ağustos 2026 Mevzuat Uyum Rehberi⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/dijital-pazarlamada-yeni-donem-1-agustos-2026-mevzuat-uyum-rehberi)

 *  [ Bilişim Hukuku ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/bilisim-hukuku)

###  󠀁[ Dijital Pazarlamada Yeni Dönem: 1 Ağustos 2026 Mevzuat Uyum Rehberi ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/dijital-pazarlamada-yeni-donem-1-agustos-2026-mevzuat-uyum-rehberi)󠁿

Türkiye’de dijital pazarlama, e-ticaret ve sosyal medya reklamcılığı için yepyeni
bir milat başladı. Ticaret Bakanlığı tarafından 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de
yayımlanan ve…

 [ ⌊Yapay Zeka Çöplüğüne (AI Slop) Karşı Yeni Bir Savunma Hattı: LoRA Destekli Çok Modlu Savunma Sistemi⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/yapay-zeka-coplugune-ai-slop-karsi-yeni-bir-savunma-hatti-lora-destekli-cok-modlu-savunma-sistemi)

 *  [ Growth Hacking ](https://kriko.io/tr/blog/growth-hacking)

###  󠀁[ Yapay Zeka Çöplüğüne (AI Slop) Karşı Yeni Bir Savunma Hattı: LoRA Destekli Çok Modlu Savunma Sistemi ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/yapay-zeka-coplugune-ai-slop-karsi-yeni-bir-savunma-hatti-lora-destekli-cok-modlu-savunma-sistemi)󠁿

İnternet ekosistemi ve özellikle çevrimiçi video platformları (OVP), son yıllarda
benzeri görülmemiş ve katlanarak artan bir tehdit ile karşı karşıya. Kötü niyetli
aktörlerin organize bir şekilde hareket ederek Üretken Yapay Zeka (Generative AI)
araçlarını kötüye kullanması, platformların "Yapay Zeka Çöplüğü" veya "AI Slop" 
olarak adlandırılan kalitesiz, manipülatif ve spam içeriklerle dolup taşmasına neden
oluyor.

 [ ⌊Microsoft Advertising UTM Auto-Tagging Güncellemesi⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/ppc/microsoft-advertising-utm-auto-tagging-guncellemesi)

 *  [ PPC ](https://kriko.io/tr/blog/ppc)

###  󠀁[ Microsoft Advertising UTM Auto-Tagging Güncellemesi ](https://kriko.io/tr/blog/ppc/microsoft-advertising-utm-auto-tagging-guncellemesi)󠁿

Microsoft Advertising, 2 Eylül 2026 itibarıyla UTM auto-tagging sisteminde önemli
bir güncellemeye gidiyor. Bu değişiklik, Microsoft Advertising trafiğinin Google
Analytics 4 ve benzeri üçüncü taraf analiz platformlarında daha doğru sınıflandırılmasını
hedefliyor.

 [ ⌊2025 Türkiye E-ticaret Raporu: İçgörü, Beklenti Ve Stratejik Büyüme Noktaları⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/2025-turkiye-e-ticaret-raporu-icgoru-beklenti-ve-stratejik-buyume-noktalari)

 *  [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet)

###  󠀁[ 2025 Türkiye E-ticaret Raporu: İçgörü, Beklenti Ve Stratejik Büyüme Noktaları ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/2025-turkiye-e-ticaret-raporu-icgoru-beklenti-ve-stratejik-buyume-noktalari)󠁿

Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan “Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporu 
2025”, ülkemizdeki dijital ticaretin sadece bir alternatif satış kanalı olmaktan
çıkıp, ekonominin ana omurgalarından biri haline…

 [ ⌊Pagination (Sayfalandırma) mı, Infinite Scroll (Sonsuz Kaydırma) mı?⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/teknik-seo/pagination-sayfalandirma-mi-infinite-scroll-sonsuz-kaydirma-mi)

 *  [ Teknik SEO ](https://kriko.io/tr/blog/seo/teknik-seo)

###  󠀁[ Pagination (Sayfalandırma) mı, Infinite Scroll (Sonsuz Kaydırma) mı? ](https://kriko.io/tr/blog/teknik-seo/pagination-sayfalandirma-mi-infinite-scroll-sonsuz-kaydirma-mi)󠁿

Pagination ve Infinite Scroll arasındaki tercih, kullanıcı deneyimi ile SEO performansını
doğrudan etkiler. Pagination, sayfa yapısını düzenli tutarak arama motorlarının 
içeriği daha iyi taramasını sağlar. Infinite Scroll ise özellikle mobilde akıcı 
bir gezinme sunar ancak ölçümleme ve indeksleme açısından dikkatli kurgulanmalıdır.
Markaların karar verirken içerik yoğunluğu, kullanıcı davranışları ve teknik altyapıyı
birlikte değerlendirmesi gerekir. Bu yazıda iki yaklaşımın avantajlarını ve hangi
senaryoda daha doğru seçim olacağını bulabilirsiniz.

 [ ⌊Google Benim İşletmem ile Markanızı Daha Fazla Görünür Kılın ve Yönetin⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/yerel-seo/google-benim-isletmem-ile-markanizi-daha-fazla-gorunur-kilin-ve-yonetin)

 *  [ Yerel SEO ](https://kriko.io/tr/blog/seo/yerel-seo)

###  󠀁[ Google Benim İşletmem ile Markanızı Daha Fazla Görünür Kılın ve Yönetin ](https://kriko.io/tr/blog/yerel-seo/google-benim-isletmem-ile-markanizi-daha-fazla-gorunur-kilin-ve-yonetin)󠁿

Günümüzde fiziksel bir mağazası olan ya da belirli bir bölgede hizmet veren işletmeler
için dijitalde görünür olmak artık bir lüks değil, zorunluluk haline geldi. Kullanıcılar
yakınlarındaki işletmeleri keşfetmek için pusula yerine Google Arama ve Google Haritalar’ı
kullanıyor. “Kadıköy kahve”, “Çekmeköy kahvaltı”, “Eskişehir çiçekçi” gibi sorguların
büyük bölümü yerel sonuçlar üzerinden müşteriye dönüşüyor. Bu nedenle, işletme profilinizi
doğru yapılandırdığınızda potansiyel müşterilerin sizi tercih etme ihtimali ciddi
oranda artar.

 [ ⌊A4 Ebatında Etiketlerle İade Problemi Önleniyor: Çin’in Moda E-Ticaretinde Yeni Strateji⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/a4-ebatinda-etiketlerle-iade-problemi-onleniyor-cinin-moda-e-ticaretinde-yeni-strateji)

 *  [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet)

###  󠀁[ A4 Ebatında Etiketlerle İade Problemi Önleniyor: Çin’in Moda E-Ticaretinde Yeni Strateji ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/a4-ebatinda-etiketlerle-iade-problemi-onleniyor-cinin-moda-e-ticaretinde-yeni-strateji)󠁿

Çin'de online moda alışverişinde iade oranları çok yükseldiği için markalar kötü
niyetli kullan-iade davranışını engellemek adına A4 boyutunda büyük ve gizlenmesi
zor etiketler kullanmaya başladı. Bu yöntem hem maliyetleri düşürmek hem de ürünleri
giyip fotoğraf çektikten sonra iade eden kullanıcıların önünü kesmek için hızla 
yayılıyor. Tartışmalar sürse de sektör bu uygulamanın iade kültürünü kökten değiştirecek
yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğini düşünüyor.

 [ ⌊Yeni Sağlık Tanıtım Yönetmeliği Neler Getiriyor?⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/yeni-saglik-tanitim-yonetmeligi-neler-getiriyor)

 *  [ Bilişim Hukuku ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/bilisim-hukuku)

###  󠀁[ Yeni Sağlık Tanıtım Yönetmeliği Neler Getiriyor? ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/yeni-saglik-tanitim-yonetmeligi-neler-getiriyor)󠁿

Sağlık alanında hizmet veren her kurum için tanıtım artık yalnızca pazarlama konusu
değil. Aynı zamanda çok net çizilmiş hukuki sınırları olan bir alan. "Sağlık Hizmetlerinde
Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik" ile birlikte hekimlerin,
özel sağlık tesislerinin ve uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşlarının dijitalde
ve geleneksel mecralarda nasıl görünür olabileceği detaylı şekilde yeniden düzenlendi.

 [ ⌊eBay Inc. 2025 3. Çeyrek Sonuçlarını Açıkladı⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/ebay-inc-2025-3-ceyrek-sonuclarini-acikladi)

 *  [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet)

###  󠀁[ eBay Inc. 2025 3. Çeyrek Sonuçlarını Açıkladı ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/ebay-inc-2025-3-ceyrek-sonuclarini-acikladi)󠁿

eBay Inc., 2025 yılının 3. çeyreğinde güçlü bir performans sergileyerek gelirini%
9 artırarak 2,8 milyar USD'ye yükseltti ve Brüt Mal Hacmi (GMV) ise %10 artarak 
20,1 milyar USD'ye ulaştı. Hisse başına kazanç, GAAP'a göre 1,28 USD, non-GAAP'a
göre ise 1,36 USD olarak gerçekleşti.

 [ ⌊Kötü Bot Raporu 2025: Yapay Zeka Çağında Dijital İşletmeler İçin Görünmez Risk⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/kotu-bot-raporu-2025-yapay-zeka-caginda-dijital-isletmeler-icin-gorunmez-risk)

 *  [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet)

###  󠀁[ Kötü Bot Raporu 2025: Yapay Zeka Çağında Dijital İşletmeler İçin Görünmez Risk ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/kotu-bot-raporu-2025-yapay-zeka-caginda-dijital-isletmeler-icin-gorunmez-risk)󠁿

Dijital ekosistemde kötü amaçlı otomasyon hızla artarak, siber güvenlik tehditlerinin
doğasını temelden değiştirmiştir. Imperva tarafından hazırlanan bu rapor, internet
trafiğinde dönüm noktası olan bir gelişmeyi ve yapay zeka (AI) tarafından körüklenen
kötü bot saldırılarının karmaşıklığını ve yaygınlığını gözler önüne sermektedir.

 [ ⌊Avrupa ve Türkiye’de Pazaryerlerinin Yükselişi: 247,5 Milyar Avroluk Bir Dönüşüm⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/avrupa-ve-turkiyede-pazaryerlerinin-yukselisi-2475-milyar-avroluk-bir-donusum)

 *  [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet)

###  󠀁[ Avrupa ve Türkiye’de Pazaryerlerinin Yükselişi: 247,5 Milyar Avroluk Bir Dönüşüm ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/avrupa-ve-turkiyede-pazaryerlerinin-yukselisi-2475-milyar-avroluk-bir-donusum)󠁿

E-ticaret dünyası, son yıllarda benzeri görülmemiş bir dönüşüm geçiriyor. Bu dönüşümün
merkezinde ise artık sadece markalar değil, pazaryerleri (marketplaces) yer alıyor.
Avrupa’daki en güncel verilere göre sınır-ötesi e-ticaretin (cross-border) toplam
hacmi 358,7 milyar avroya ulaşırken, bunun 247,5 milyar avroluk kısmı — yani yaklaşık
yüzde 70’i — pazaryerleri üzerinden gerçekleşiyor.

 [ ⌊İlaç ve Tıbbi Cihaz Satışındaki e-fatura Düzenleme Zorunluluğu⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/ilac-ve-tibbi-cihaz-satisindaki-e-fatura-duzenleme-zorunlulugu)

 *  [ Bilişim Hukuku ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/bilisim-hukuku)

###  󠀁[ İlaç ve Tıbbi Cihaz Satışındaki e-fatura Düzenleme Zorunluluğu ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/ilac-ve-tibbi-cihaz-satisindaki-e-fatura-duzenleme-zorunlulugu)󠁿

Türkiye'de sağlık ürünleri ticaretinde dijitalleşme süreci, 1 Ekim 2025 tarihi itibarıyla
önemli bir aşamaya geldi. Bu tarihten itibaren, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na(
TİTCK) İlaç Takip Sistemi (İTS) ve Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden bildirimi 
yapılan ilaç ve tıbbi cihazlar için e-fatura düzenleme zorunluluğu getirildi.

## Dijitalin nabzını  bizimle takip et

Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar
olmak için abone olun.

  Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi)
metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.