Title: Product Ranking- Fuzzy Logic Yaklaşımı Author: Kriko Published: 11 Aralık 2021 Last modified: 18 Temmuz 2026 --- 1. [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) / 2. [Blog](https://kriko.io/tr/blog) / 3. [Keşfet](https://kriko.io/tr/blog/kesfet) # Product Ranking- Fuzzy Logic Yaklaşımı Bir çok e-ticaret sitesinde "product ranking" basitçe, belirlenen parametrelerle ilgili ağırlıklandırılmış katsayılar kullanarak puan hesaplanması şeklinde karşımıza çıkıyor. Her ne kadar basit kurallara dayalı bu model ranking noktasında bir nebze fayda sağlasa da optimum çözümden oldukça uzak. [ ⌊Cüneyt Aksakallı⌉ Cüneyt Aksakallı ](https://kriko.io/tr/blog/yazar/cuneyt-aksakalli) 11 Aralık 2021 7 dakika okuma ![Product Ranking- Fuzzy Logic Yaklaşımı](https://kriko.io/wp-content/uploads/2026/ 07/product-ranking-fuzzy-logic-yaklasimi.jpg) Ürün sayısının yüksek adetlere ulaştığı e-ticaret sayfalarında hangi ürünün hangi sırada gösterileceği ciddi bir optimizasyon problemidir. Bu sorunu çözerken kullanılabilecek girdilerden birisi de **Product Rank** değeri. **Product Ranking** basit bir tanımla ürünlerin kendi aralarındaki değer veya önem sırasını belirleme olarak ifade edilebilir. Ürünlerle ilgili rank değeri hesaplandıktan sonra e-ticaret sitelerinde kategori sayfalarında veya arama sonuç sayfasında sıralama için rahatlıkla kullanılabilir. Bir çok e-ticaret sitesinde “product ranking” basitçe, belirlenen parametrelerle ilgili ağırlıklandırılmış katsayılar kullanarak puan hesaplanması şeklinde karşımıza çıkıyor. Her ne kadar basit kurallara dayalı bu model ranking noktasında bir nebze fayda sağlasa da optimum çözümden oldukça uzak. ## Parametreler , Strateji ve Operasyonel Alt Yapı Tabii ki bütün gerçek dünyadaki işleyişle ilişkili problemde olduğu gibi burada da tek bir formülle evrensel çözümden bahsetmek mümkün değil. Teknik başarıdaki ana etken, (iyi tasarlanmış bir ölçüm/test sistemi tarafından durumsal farkındalığın kazanılması ön şartıyla) firma stratejilerine paralel olarak belirlenmiş sarih hedefler ve buna ulaşmayı sağlayacak doğru parametreleri modele dahil edebilmek. Ayrıca ortaya çıkan uygulama ve servisleri hayata geçirebilecek seviyede operasyonel kabiliyet de büyük önem taşıyor. Tabii ki stratejiler zaman içerisinde değişiklik de gösterecektir. Belli dönemlerde marjinal kar hedefinin ön planda tutulurken, başka bir zaman diliminde özel bir kampanya için yapılmış özel bir anlaşma sebebiyle işlem (transaction) sayısı ön plana çıkabilir. ## Product Ranking ve Fuzzy Yaklaşım Her ne kadar teknik bir konu olsa da üzerinden geçeceğim. Önce kısaca Fuzzy Logic( bulanık mantık) nedir kısaca bahsederek başlayalım. En temel tanımıyla bir şeyin aynı anda farklı aidiyet skorlarıyla farklı sınıflarda bulunabilmesi olarak ifade edebiliriz. Nasrettin Hocamızdan bir örnek verelim; > _Hoca Nasrettinin kadılık yaptığı zamanlarda adamın birisi komşusundan şikayetçi > olmuş. Hoca adamın şikayetini dinlemiş ve _**_haklısın _**_deyip adamı yollamış. > Şikayet edilen adamı tutup getirmişler. Adam şikayet konusunu doğrulamış ve fakat > deyip mazeretlerini beyan etmiş. Hoca adamı dinledikten sonra adama da _**_haklısın_** > _diyerek salıvermiş. Olan biteni seyretmiş olan hanımı hocaya yanaşmış ve “Efendi > sen hem davacıya hem davalıya haklısın dedin bu nasıl iş ?” Hoca gülümsemiş ve“ > Ne diyeyim hanım sen de _**_haklısın._**_” demiş. Bulanık mantık tam olarak burada olduğu gibi davacının da davalının da belli seviyelerde hem **“haklı” **hem de **“haksız”** olması durumlarındaki problemleri çözmek için var. Orjinal hali ve tafsilatı için linke bakabilirsiniz: [http://derindelimavi.blogspot.com/2009/09/nasrettin-hocadan-bulank-mantk-dersi.html](http://derindelimavi.blogspot.com/2009/09/nasrettin-hocadan-bulank-mantk-dersi.html) **Tekrar ranking konusuna dönersek;** Basitçe sadece 2 parametreye göre bir fuzzy ranking hesaplanma örneği yapalım. Bunlardan birisi son 7 günlük satış adetleri, diğeri ise ürünün bütün bedenlerinin var olup olmaması olsun. Gerçekte geliştirdiğimiz modelde tabii ki bir kaçını firmanın kendi stratejilerine göre seçtiği onlarca farklı parametre mevcut. Ayrıca kullanıcının sayfalar arasında tıkladığı ürünler ve arama kelimeleri de sıralamayı etkiliyor. Arama kelimesi, hangi ürünlerin beraber tıklandığı, ürün benzerliği, ürünlerin birbirine rekabet durumu gibi karmaşık olanlardan, sepete ekleme, kar marjı, satış adeti gibi daha basit olanlara kadar bir çok örnek verilebilir. Son 7 gün satış değeri için yüksek satış, ortalama satış ve düşük satış olarak 3 ayrı fuzzy sınıf oluşturarak başlayalım. Benzer şekilde beden kırıklığı için de çok kırık, ortalama kırık ve çok kırık gibi 3 sınıf oluşturalım. ``` weekly_sales_low = mf.trimf(x_weekly_sales, [0, 0, 30] weekly_sales_mid = mf.trimf(x_weekly_sales, [10, 50, 150]) weekly_sales_hgh = mf.trimf(x_weekly_sales, [80, 300 , 300])) option_indic_low = mf.trimf(x_option_indic, [0, 0, 30] option_indic_mid = mf.trimf(x_option_indic, [20, 40, 60]) option_indic_hgh = mf.trimf(x_option_indic, [40, 100 , 100])) ``` Sınıfa ait sınırlara ve sınıfların ne kadar iç içe geçeceğine ait hesaplamalara, ayrıca modelin hala fazla lineer olmasının nasıl giderileceğine farklı bir konu olduğu için burada değinmeyeceğim. Lakin kabaca, en iyileştirilmek istenen çıktılara( satış adeti, kar vb.) göre çalışma zamanında bir optimizasyon modelinin karar verdiğini söyleyebilirim. Bir diğer çözümü çok zor olan problem ise sıralamayı yaparken relevance’ı (ilişkililik) bozmamak. Yani **mavi elbise** arayan bir kullanıcıya sırf çok satıyor diye **kırmızı elbise **göstermemek. Tabii burada başka bir konuya saparak **“acaba gösterilse almaz mıydı gerçekten?”** sorusunun cevabı da aranabilir ama bu başka bir mevzu bahis. Ranking uygularken sonuçlardaki ilişkililiğin bozulmamasını da bir başka yazıya bırakıyorum. Fuzzy sınıfları çizdirelim; ⌊Fuzzy Sınıfları⌉ Satış adetlerine göre sınıf aidiyetleri.⌊ Fuzzy Sınıfları⌉ Benzer şekilde beden kırıklığı için sınıflar. Şimdiki aşamada bir giriş verisinin bu sınıflara aidiyetine göre bir çıktı hesaplamamız gerekiyor. Bunu da basitçe 2 ayrı sınıf olarak düşünelim. Bunlar High Rank ve Low Rank olsun. ⌊High & Low Rank⌉ Bu aşamada çıktıyla daha önce belirlediğimiz fuzzy sınıfları ilişkilendirmek için bir takım kurallar tanımlamamız gerekiyor. Örneğin yüksek satış + düşük beden kırıklığı = yüksek rank, düşük satış + yüksek beden kırıklığı = düşük rank vb. Örnek bir girdi olarak son 7 günde 65 adet satmış ve beden kırıklık degeri 0.88 olan bir ürün için bu modele göre ranking sınıflarına aidiyetlerini hesaplayalım. ⌊ Rank⌉ Buna göre son 7 gün 65 adet satan ve benden kırıklı indeksi 0.88 olan bir ürün kırmızı kadar düşük, yeşil kadar yüksek rank değerine sahip olmalı. Son aşamada ise durulaştırma işlemi uygulayarak nihai rank değeri olan 0.55 değerine ulaşıyoruz. Bu işlemleri tek seferde tüm ürünler için uygulamak yerine bir çok parametreyi de hesaba katarak çalışma zamanında her bir liste için ayrı ayrı hesaplıyoruz. Böylece bazen beden kırıklığının önemi çok yüksek olurken bazen satış adetinin önemi daha yüksek oluyor ve yukarıda bahsettiğim kural setlerini dinamik olarak oluşturuluyor. Tabii ki madalyonun öteki yüzünde çalışma zamanında 5ms gibi sürelerde bu hesaplamayı yapabilme zorluğu yatıyor. ### **Test Sonuçları** Test seti olarak 100 adet long tail sorgudan oluşan bir veri kümesi oluşturduk. Belirlediğimiz test seti çok büyük olmadığı için eleştirilebilir ancak fikir vermesi için bir ön çalışma kapsamında düşünüyoruz. Buna göre eski sıralamayla kıyasladığımızda ilk 50 ürününün haftalık satış adetleri ortalama 21 adetten 154 adete, beden kırıklığı 0.38 den 0.91’e yükseldi. Satış rakamlarına yansımasını ise önümüzdeki bir kaç hafta sonrasında net olarak göreceğiz. --- Paylaş: --- ## 0 Yorum [ Henüz yorum yok. Bu yazı hakkındaki düşüncelerinizi ilk siz paylaşın! ](https://kriko.io/tr/blog/veri-analizi-olcumleme/product-ranking-fuzzy-logic-yaklasimi?output_format=md#respond) --- ## Yorum yaz Bu kutucuğu işaretleyerek [**kullanım koşulları**](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi) metnini okuduğunuzu ve kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz. ## Diğer Yazılar [ ⌊Dijital Pazarlamada Yeni Dönem: 1 Ağustos 2026 Mevzuat Uyum Rehberi⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/dijital-pazarlamada-yeni-donem-1-agustos-2026-mevzuat-uyum-rehberi) * [ Bilişim Hukuku ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/bilisim-hukuku) ### 󠀁[ Dijital Pazarlamada Yeni Dönem: 1 Ağustos 2026 Mevzuat Uyum Rehberi ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/dijital-pazarlamada-yeni-donem-1-agustos-2026-mevzuat-uyum-rehberi)󠁿 Türkiye’de dijital pazarlama, e-ticaret ve sosyal medya reklamcılığı için yepyeni bir milat başladı. Ticaret Bakanlığı tarafından 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve… [ ⌊Yapay Zeka Çöplüğüne (AI Slop) Karşı Yeni Bir Savunma Hattı: LoRA Destekli Çok Modlu Savunma Sistemi⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/yapay-zeka-coplugune-ai-slop-karsi-yeni-bir-savunma-hatti-lora-destekli-cok-modlu-savunma-sistemi) * [ Growth Hacking ](https://kriko.io/tr/blog/growth-hacking) ### 󠀁[ Yapay Zeka Çöplüğüne (AI Slop) Karşı Yeni Bir Savunma Hattı: LoRA Destekli Çok Modlu Savunma Sistemi ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/yapay-zeka-coplugune-ai-slop-karsi-yeni-bir-savunma-hatti-lora-destekli-cok-modlu-savunma-sistemi)󠁿 İnternet ekosistemi ve özellikle çevrimiçi video platformları (OVP), son yıllarda benzeri görülmemiş ve katlanarak artan bir tehdit ile karşı karşıya. Kötü niyetli aktörlerin organize bir şekilde hareket ederek Üretken Yapay Zeka (Generative AI) araçlarını kötüye kullanması, platformların "Yapay Zeka Çöplüğü" veya "AI Slop" olarak adlandırılan kalitesiz, manipülatif ve spam içeriklerle dolup taşmasına neden oluyor. [ ⌊Microsoft Advertising UTM Auto-Tagging Güncellemesi⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/ppc/microsoft-advertising-utm-auto-tagging-guncellemesi) * [ PPC ](https://kriko.io/tr/blog/ppc) ### 󠀁[ Microsoft Advertising UTM Auto-Tagging Güncellemesi ](https://kriko.io/tr/blog/ppc/microsoft-advertising-utm-auto-tagging-guncellemesi)󠁿 Microsoft Advertising, 2 Eylül 2026 itibarıyla UTM auto-tagging sisteminde önemli bir güncellemeye gidiyor. Bu değişiklik, Microsoft Advertising trafiğinin Google Analytics 4 ve benzeri üçüncü taraf analiz platformlarında daha doğru sınıflandırılmasını hedefliyor. [ ⌊2025 Türkiye E-ticaret Raporu: İçgörü, Beklenti Ve Stratejik Büyüme Noktaları⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/2025-turkiye-e-ticaret-raporu-icgoru-beklenti-ve-stratejik-buyume-noktalari) * [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet) ### 󠀁[ 2025 Türkiye E-ticaret Raporu: İçgörü, Beklenti Ve Stratejik Büyüme Noktaları ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/2025-turkiye-e-ticaret-raporu-icgoru-beklenti-ve-stratejik-buyume-noktalari)󠁿 Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan “Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025”, ülkemizdeki dijital ticaretin sadece bir alternatif satış kanalı olmaktan çıkıp, ekonominin ana omurgalarından biri haline… [ ⌊Pagination (Sayfalandırma) mı, Infinite Scroll (Sonsuz Kaydırma) mı?⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/teknik-seo/pagination-sayfalandirma-mi-infinite-scroll-sonsuz-kaydirma-mi) * [ Teknik SEO ](https://kriko.io/tr/blog/seo/teknik-seo) ### 󠀁[ Pagination (Sayfalandırma) mı, Infinite Scroll (Sonsuz Kaydırma) mı? ](https://kriko.io/tr/blog/teknik-seo/pagination-sayfalandirma-mi-infinite-scroll-sonsuz-kaydirma-mi)󠁿 Pagination ve Infinite Scroll arasındaki tercih, kullanıcı deneyimi ile SEO performansını doğrudan etkiler. Pagination, sayfa yapısını düzenli tutarak arama motorlarının içeriği daha iyi taramasını sağlar. Infinite Scroll ise özellikle mobilde akıcı bir gezinme sunar ancak ölçümleme ve indeksleme açısından dikkatli kurgulanmalıdır. Markaların karar verirken içerik yoğunluğu, kullanıcı davranışları ve teknik altyapıyı birlikte değerlendirmesi gerekir. Bu yazıda iki yaklaşımın avantajlarını ve hangi senaryoda daha doğru seçim olacağını bulabilirsiniz. [ ⌊Google Benim İşletmem ile Markanızı Daha Fazla Görünür Kılın ve Yönetin⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/yerel-seo/google-benim-isletmem-ile-markanizi-daha-fazla-gorunur-kilin-ve-yonetin) * [ Yerel SEO ](https://kriko.io/tr/blog/seo/yerel-seo) ### 󠀁[ Google Benim İşletmem ile Markanızı Daha Fazla Görünür Kılın ve Yönetin ](https://kriko.io/tr/blog/yerel-seo/google-benim-isletmem-ile-markanizi-daha-fazla-gorunur-kilin-ve-yonetin)󠁿 Günümüzde fiziksel bir mağazası olan ya da belirli bir bölgede hizmet veren işletmeler için dijitalde görünür olmak artık bir lüks değil, zorunluluk haline geldi. Kullanıcılar yakınlarındaki işletmeleri keşfetmek için pusula yerine Google Arama ve Google Haritalar’ı kullanıyor. “Kadıköy kahve”, “Çekmeköy kahvaltı”, “Eskişehir çiçekçi” gibi sorguların büyük bölümü yerel sonuçlar üzerinden müşteriye dönüşüyor. Bu nedenle, işletme profilinizi doğru yapılandırdığınızda potansiyel müşterilerin sizi tercih etme ihtimali ciddi oranda artar. [ ⌊A4 Ebatında Etiketlerle İade Problemi Önleniyor: Çin’in Moda E-Ticaretinde Yeni Strateji⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/a4-ebatinda-etiketlerle-iade-problemi-onleniyor-cinin-moda-e-ticaretinde-yeni-strateji) * [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet) ### 󠀁[ A4 Ebatında Etiketlerle İade Problemi Önleniyor: Çin’in Moda E-Ticaretinde Yeni Strateji ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/a4-ebatinda-etiketlerle-iade-problemi-onleniyor-cinin-moda-e-ticaretinde-yeni-strateji)󠁿 Çin'de online moda alışverişinde iade oranları çok yükseldiği için markalar kötü niyetli kullan-iade davranışını engellemek adına A4 boyutunda büyük ve gizlenmesi zor etiketler kullanmaya başladı. Bu yöntem hem maliyetleri düşürmek hem de ürünleri giyip fotoğraf çektikten sonra iade eden kullanıcıların önünü kesmek için hızla yayılıyor. Tartışmalar sürse de sektör bu uygulamanın iade kültürünü kökten değiştirecek yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğini düşünüyor. [ ⌊Yeni Sağlık Tanıtım Yönetmeliği Neler Getiriyor?⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/yeni-saglik-tanitim-yonetmeligi-neler-getiriyor) * [ Bilişim Hukuku ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/bilisim-hukuku) ### 󠀁[ Yeni Sağlık Tanıtım Yönetmeliği Neler Getiriyor? ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/yeni-saglik-tanitim-yonetmeligi-neler-getiriyor)󠁿 Sağlık alanında hizmet veren her kurum için tanıtım artık yalnızca pazarlama konusu değil. Aynı zamanda çok net çizilmiş hukuki sınırları olan bir alan. "Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik" ile birlikte hekimlerin, özel sağlık tesislerinin ve uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşlarının dijitalde ve geleneksel mecralarda nasıl görünür olabileceği detaylı şekilde yeniden düzenlendi. [ ⌊eBay Inc. 2025 3. Çeyrek Sonuçlarını Açıkladı⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/ebay-inc-2025-3-ceyrek-sonuclarini-acikladi) * [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet) ### 󠀁[ eBay Inc. 2025 3. Çeyrek Sonuçlarını Açıkladı ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/ebay-inc-2025-3-ceyrek-sonuclarini-acikladi)󠁿 eBay Inc., 2025 yılının 3. çeyreğinde güçlü bir performans sergileyerek gelirini% 9 artırarak 2,8 milyar USD'ye yükseltti ve Brüt Mal Hacmi (GMV) ise %10 artarak 20,1 milyar USD'ye ulaştı. Hisse başına kazanç, GAAP'a göre 1,28 USD, non-GAAP'a göre ise 1,36 USD olarak gerçekleşti. [ ⌊Kötü Bot Raporu 2025: Yapay Zeka Çağında Dijital İşletmeler İçin Görünmez Risk⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/kotu-bot-raporu-2025-yapay-zeka-caginda-dijital-isletmeler-icin-gorunmez-risk) * [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet) ### 󠀁[ Kötü Bot Raporu 2025: Yapay Zeka Çağında Dijital İşletmeler İçin Görünmez Risk ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/kotu-bot-raporu-2025-yapay-zeka-caginda-dijital-isletmeler-icin-gorunmez-risk)󠁿 Dijital ekosistemde kötü amaçlı otomasyon hızla artarak, siber güvenlik tehditlerinin doğasını temelden değiştirmiştir. Imperva tarafından hazırlanan bu rapor, internet trafiğinde dönüm noktası olan bir gelişmeyi ve yapay zeka (AI) tarafından körüklenen kötü bot saldırılarının karmaşıklığını ve yaygınlığını gözler önüne sermektedir. [ ⌊Avrupa ve Türkiye’de Pazaryerlerinin Yükselişi: 247,5 Milyar Avroluk Bir Dönüşüm⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/avrupa-ve-turkiyede-pazaryerlerinin-yukselisi-2475-milyar-avroluk-bir-donusum) * [ Keşfet ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet) ### 󠀁[ Avrupa ve Türkiye’de Pazaryerlerinin Yükselişi: 247,5 Milyar Avroluk Bir Dönüşüm ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/avrupa-ve-turkiyede-pazaryerlerinin-yukselisi-2475-milyar-avroluk-bir-donusum)󠁿 E-ticaret dünyası, son yıllarda benzeri görülmemiş bir dönüşüm geçiriyor. Bu dönüşümün merkezinde ise artık sadece markalar değil, pazaryerleri (marketplaces) yer alıyor. Avrupa’daki en güncel verilere göre sınır-ötesi e-ticaretin (cross-border) toplam hacmi 358,7 milyar avroya ulaşırken, bunun 247,5 milyar avroluk kısmı — yani yaklaşık yüzde 70’i — pazaryerleri üzerinden gerçekleşiyor. [ ⌊İlaç ve Tıbbi Cihaz Satışındaki e-fatura Düzenleme Zorunluluğu⌉ ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/ilac-ve-tibbi-cihaz-satisindaki-e-fatura-duzenleme-zorunlulugu) * [ Bilişim Hukuku ](https://kriko.io/tr/blog/kesfet/bilisim-hukuku) ### 󠀁[ İlaç ve Tıbbi Cihaz Satışındaki e-fatura Düzenleme Zorunluluğu ](https://kriko.io/tr/blog/bilisim-hukuku/ilac-ve-tibbi-cihaz-satisindaki-e-fatura-duzenleme-zorunlulugu)󠁿 Türkiye'de sağlık ürünleri ticaretinde dijitalleşme süreci, 1 Ekim 2025 tarihi itibarıyla önemli bir aşamaya geldi. Bu tarihten itibaren, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na( TİTCK) İlaç Takip Sistemi (İTS) ve Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden bildirimi yapılan ilaç ve tıbbi cihazlar için e-fatura düzenleme zorunluluğu getirildi. ## Dijitalin nabzını bizimle takip et Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar olmak için abone olun. Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi) metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.