Title: Brotli
Author: Kriko
Published: 3 Şubat 2021
Last modified: 15 Temmuz 2026

---

 1.  [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) /
 2.  [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) /
 3.  B Harfi

# Brotli

Brotli, internet sitesindeki içerik veya dosyaların belli oranlarda küçültülmesini
ve böylece web sitelerinin kullanıcı nezdinde daha hızlı erişilebilir olmasını amaçlayan
bir sıkıştırma algoritmasıdır.

**Brotli**, web sitelerinde kullanılan metin tabanlı kaynakların daha küçük boyutlarda
iletilmesini sağlayan kayıpsız bir sıkıştırma algoritmasıdır. Google tarafından 
geliştirilen Brotli, özellikle HTTP içerik sıkıştırma süreçlerinde `br` içerik kodlamasıyla
kullanılır. HTML, CSS, JavaScript, JSON, SVG ve bazı font dosyaları gibi kaynakların
daha küçük boyutlarda tarayıcıya gönderilmesine yardımcı olur. Bu sayede sayfa yükleme
performansı iyileşebilir ve sunucudan kullanıcıya aktarılan veri miktarı azalabilir.

Brotli, GZIP ile benzer bir amaca hizmet eder; ancak birçok senaryoda GZIP'e göre
daha iyi sıkıştırma oranları sunabilir. Web.dev'de yer alan karşılaştırmaya göre
Brotli, JavaScript için GZIP'e kıyasla yaklaşık %14, HTML için %21, CSS için ise%
17 daha küçük dosya boyutları sağlayabilir. Bu oranlar her web sitesi ve her dosya
türü için aynı olmak zorunda değildir; dosyanın içeriği, sıkıştırma seviyesi, sunucu
yapılandırması ve önceden sıkıştırma kullanımı sonucu etkiler.

Brotli'nin temel faydası, sayfayı oluşturan bazı kaynakların daha az veriyle iletilmesini
sağlamasıdır. Dosya boyutu küçüldüğünde tarayıcı ilgili kaynakları daha hızlı indirebilir,
özellikle mobil bağlantılarda ve düşük bant genişliğine sahip kullanıcı deneyimlerinde
performans artışı görülebilir. Bu durum sayfa açılış hızına, kullanıcı deneyimine
ve bazı Core Web Vitals metriklerine dolaylı olarak katkı sağlayabilir. Ancak Brotli
tek başına bir siteyi hızlı hale getirmez; görsel optimizasyonu, sunucu yanıt süresi,
JavaScript yükü, önbellekleme ve render performansı da birlikte ele alınmalıdır.

Brotli'nin görsel veya video sıkıştırma aracı gibi değerlendirilmesi doğru değildir.
JPEG, PNG, WebP, AVIF, MP4 veya WebM gibi formatlar zaten kendi sıkıştırma yöntemlerine
sahiptir. Bu tür dosyaları Brotli ile tekrar sıkıştırmaya çalışmak çoğu zaman anlamlı
bir kazanç sağlamaz ve bazen gereksiz işlem maliyeti yaratabilir. Brotli'nin en 
verimli olduğu alanlar genellikle metin tabanlı ve tekrar eden veri yapıları içeren
dosyalardır.

Brotli, güvenli iletişim sağlayan bir protokol değildir. Güvenli iletişimi HTTPS
ve TLS sağlar. Brotli ise verinin aktarılmadan önce sıkıştırılmasıyla ilgilidir.
Modern tarayıcılarda Brotli desteği çoğunlukla HTTPS bağlantılarında kullanılır;
ancak bu, güvenliği Brotli'nin sağladığı anlamına gelmez. HTTP'de istemci, `Accept-
Encoding` başlığıyla hangi sıkıştırma algoritmalarını desteklediğini bildirir; sunucu
ise seçilen kodlamayı `Content-Encoding` başlığıyla belirtir.

Basit bir HTTP sıkıştırma akışında tarayıcı, sunucuya `Accept-Encoding: br, gzip`
gibi bir bilgi gönderebilir. Sunucu Brotli destekliyorsa ve ilgili dosya Brotli 
ile sıkıştırılmaya uygunsa yanıtı `Content-Encoding: br` başlığıyla döndürebilir.
Tarayıcı da bu yanıtı çözüp kullanıcıya normal HTML, CSS veya JavaScript içeriği
olarak işler. Kullanıcı bu süreci doğrudan görmez; doğru yapılandırıldığında sıkıştırma
arka planda çalışır.

Brotli ve GZIP arasındaki farklardan biri sıkıştırma yapılarında ve verimlilik düzeylerinde
görülür. GZIP, uzun yıllardır kullanılan yaygın ve güvenilir bir çözümdür. Brotli
ise modern web kaynaklarında daha yüksek sıkıştırma oranı sağlayabilen daha yeni
bir alternatiftir. Buna karşılık Brotli'nin yüksek sıkıştırma seviyeleri daha fazla
CPU maliyeti oluşturabilir. Bu nedenle özellikle dinamik içeriklerde en yüksek sıkıştırma
seviyesini kullanmak her zaman en doğru tercih olmayabilir.

Brotli uygulamasında iki temel yaklaşım vardır: dinamik sıkıştırma ve statik sıkıştırma.**
Dinamik sıkıştırma**, sunucunun isteğe göre yanıtı o anda sıkıştırmasıdır. Bu yöntem
esnektir; ancak yoğun trafikte CPU yükü oluşturabilir. **Statik sıkıştırma** ise
dosyaların önceden `.br` formatında sıkıştırılıp sunucuda veya CDN üzerinde hazır
tutulmasıdır. Statik sıkıştırma özellikle CSS, JavaScript ve statik HTML gibi sık
değişmeyen dosyalarda daha verimli olabilir.

CDN kullanımı Brotli'den daha etkili fayda almayı kolaylaştırabilir. Birçok modern
CDN, desteklenen tarayıcılara Brotli sıkıştırmalı içerik sunabilir. Bu yapı, dosyaların
kullanıcılara daha yakın sunuculardan ve daha küçük boyutlarla iletilmesine yardımcı
olur. Böylece hem bant genişliği kullanımı azalabilir hem de sayfa kaynaklarının
indirilme süresi kısalabilir. Ancak CDN tarafında Brotli'nin gerçekten aktif olup
olmadığı, yanıt başlıkları üzerinden kontrol edilmelidir.

Brotli'nin SEO'ya etkisi doğrudan değil, dolaylıdır. Daha küçük kaynak boyutları
sayfa hızını iyileştirebilir; daha iyi performans da kullanıcı deneyimini destekleyebilir.
Arama motoru botları açısından daha hızlı ve verimli sunulan sayfalar tarama süreçlerine
katkı sağlayabilir; ancak Brotli kullanmak tek başına daha iyi sıralama veya daha
fazla crawl budget garantisi vermez. SEO performansı; içerik kalitesi, teknik SEO,
site mimarisi, mobil uyumluluk, sayfa deneyimi ve arama niyetiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Brotli'nin doğru çalışıp çalışmadığını test etmek için tarayıcı geliştirici araçlarında
Network sekmesi kullanılabilir. İlgili HTML, CSS veya JavaScript dosyasının yanıt
başlıklarında `Content-Encoding: br` değeri görülüyorsa, Brotli sıkıştırma aktif
şekilde kullanılıyor demektir. Ayrıca PageSpeed Insights, Lighthouse, WebPageTest
veya benzeri performans araçları da sıkıştırma eksiklerini ve aktarım boyutlarını
analiz etmeye yardımcı olabilir.

Brotli kullanırken dikkat edilmesi gereken noktalardan biri, küçük ve zaten sıkıştırılmış
dosyalarda gereksiz işlem yapmamaktır. Çok küçük dosyalarda sıkıştırma kazancı sınırlı
olabilir. Görsel, video ve arşiv dosyaları gibi zaten sıkıştırılmış formatlarda 
Brotli çoğu zaman anlamlı fayda sağlamaz. Bu nedenle sunucu veya CDN yapılandırması,
hangi içerik türlerinin Brotli ile sıkıştırılacağını doğru belirlemelidir.

Kısacası **Brotli**, web kaynaklarının aktarım boyutunu azaltmak için kullanılan
modern ve kayıpsız bir sıkıştırma algoritmasıdır. GZIP'e göre birçok metin tabanlı
dosyada daha iyi sıkıştırma oranları sunabilir. En verimli kullanım alanları HTML,
CSS, JavaScript, JSON, SVG ve font gibi web kaynaklarıdır. Doğru yapılandırıldığında
sayfa yükleme performansına, bant genişliği kullanımına ve kullanıcı deneyimine 
katkı sağlayabilir; ancak görsel optimizasyonu, önbellekleme, CDN, sunucu performansı
ve genel teknik SEO çalışmalarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

## Sözlükte keşfedin

###  Veri Ambarı

Veri ambarı, farklı birçok kaynaktan gelen verileri bir araya toplamak için kullanılan
bir veri yönetim sistemidir.

###  İş Süreklilik Planı (BCP)

İş sürekliliği planı, şirkete yönelik oluşabilecek tehdit ve risklere karşı oluşturulmuş
bir korunma ve kurtarma sitemidir. Bu plan doğrultusunda şirketler herhangi bir 
sorunla karşılaştıklarında çalışmaya nasıl devam edeceklerini bilmektedir.

###  Hemen Çıkma Oranı

Hemen Çıkma Oranı, web sitenize gelen kullanıcıların ana sayfa dışında herhangi 
bir başka sayfayı ziyaret etmeden sitenizden ayrılma yüzdesini gösteren bir ölçümdür.

###  A/B Testi

A/B Testi web sitesi / sayfası, mobil uygulama, reklam, varış sayfası (landing page)
gibi birçok alanda uygulanabilecek bir deney.

###  Siyah Şapka SEO (Black Hat SEO)

Siyah şapka SEO, arama motoru optimizasyon uygulamaları yaparken kullanıcı odaklı
olmak yerine sadece arama motorlarına yönelik agresif ve aldatıcı biçimde uygulanan
SEO tekniklerini ifade eder.

###  Edinme Başına Maliyet (CPA)

Edinme başına maliyet reklam modelinde istediğiniz işlem (satın alma, form doldurma
vs.) yapıldığında ücretlendirme gerçekleştirilir.

###  HTTP Durum Kodları: 3xx

HTTP durum kodları içerisinde yer alan 3xx durum kodları bir web sitesinin / sayfasının
bir başka web sitesine / sayfasına yönlendirilmesi gerektiğinde görülür.

###  Müşteri Yaşam Boyu Değeri

Müşteri yaşam boyu değeri (Customer Lifetime Value), bir müşterinin ilgili işletme
için sağlayacağı tüm gelirlerin beklenen toplamına deniyor.

###  Hedef Kitle

Hedef kitle, gerçekleştirilen faaliyetlerin muhatabı olarak kabul edilen belirli
demografik gruplardır.

## Dijitalin nabzını  bizimle takip et

Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar
olmak için abone olun.

  Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi)
metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.