Title: Cache (Önbellek) Author: Kriko Published: 18 Mart 2021 Last modified: 12 Temmuz 2026 --- 1. [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) / 2. [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) / 3. C Harfi # Cache **(Önbellek)** Önbellek (Cache), internette yaptığınız türlü işlemlerin belirli ve geçici bir süre boyunca cihazınızın (bilgisayar, tablet vs.) belleğinde kalması anlamına geliyor. **Önbellek**, İngilizcede Cache olarak adlandırılan ve sık kullanılan verilerin daha sonra daha hızlı erişilebilmesi için geçici olarak saklanmasını ifade eden teknik bir kavramdır. Web deneyiminde önbellek, bir sayfaya ait bazı dosyaların kullanıcının cihazında, tarayıcısında, sunucuda veya CDN gibi ara sistemlerde geçici olarak tutulmasını sağlar. Böylece kullanıcı aynı sayfayı tekrar ziyaret ettiğinde tüm dosyaların yeniden indirilmesine gerek kalmayabilir. Bu durum sayfa yüklenme hızını artırabilir, bant genişliği kullanımını azaltabilir ve kullanıcı deneyimini iyileştirebilir. Bir web sayfası ilk kez açıldığında tarayıcı HTML, CSS, JavaScript, görsel, font ve benzeri kaynakları sunucudan indirir. Bu dosyalardan bazıları tarayıcı önbelleğinde saklanabilir. Kullanıcı aynı siteyi daha sonra tekrar ziyaret ettiğinde tarayıcı, değişmemiş kaynakları yeniden sunucudan almak yerine önbellekten kullanabilir. Bu nedenle sık ziyaret edilen web siteleri çoğu zaman daha hızlı açılır. Ancak her dosya aynı süreyle saklanmaz; cache süresi, sunucu tarafından belirlenen cache-control kurallarına ve tarayıcı davranışına göre değişebilir. Önbellek yalnızca tarayıcı tarafında çalışan bir yapı değildir. Sunucu önbelleği, CDN önbelleği, uygulama önbelleği, veri tabanı önbelleği ve cihaz donanımında kullanılan işlemci önbelleği gibi farklı cache türleri bulunur. Örneğin CDN, web sitesindeki statik dosyaları kullanıcının bulunduğu konuma daha yakın sunucularda tutarak sayfanın daha hızlı yüklenmesine katkı sağlayabilir. Sunucu önbelleği ise sık talep edilen sayfaların veya veri parçalarının daha hızlı üretilmesini sağlayabilir. Tarayıcı önbelleği, web sayfalarının görüntülenmesi için kullanılan statik kaynakları saklamaya odaklanır. Bunlar arasında görseller, CSS dosyaları, JavaScript dosyaları, fontlar ve bazı HTML çıktıları yer alabilir. Ancak önbellek, çerezlerle veya oturum bilgileriyle karıştırılmamalıdır. Çerezler kullanıcı tercihleri, oturum kimliği veya izleme bilgileri gibi küçük veri parçalarını saklayabilir. Önbellek ise daha çok sayfanın hızlı yüklenmesini sağlayan kaynak dosyaları geçici olarak tutar. E-ticaret örneğinde de bu ayrımı doğru yapmak önemlidir. Bir kullanıcının sepete eklediği ürünlerin daha sonra yeniden görünmesi her zaman tarayıcı önbelleği sayesinde gerçekleşmez. Sepet bilgisi çoğu zaman kullanıcının hesabında, sunucu tarafında, çerezlerde, localStorage’da veya oturum verilerinde saklanır. Tarayıcı önbelleğini temizlemek bazı görsel ve dosya verilerini kaldırabilir, ancak sepetin tamamen silinip silinmeyeceği sitenin teknik kurgusuna bağlıdır. Kullanıcı hesabıyla ilişkilendirilen sepetler, farklı cihazlarda bile korunabilir. Önbellek performans açısından büyük avantaj sağlasa da bazı durumlarda sorunlara da neden olabilir. Web sitesinde tasarım, içerik veya kod güncellemesi yapıldığında tarayıcı eski dosyaları önbellekten göstermeye devam edebilir. Bu durumda kullanıcı güncel sürümü hemen göremeyebilir veya sayfada bozuk görüntüleme sorunları yaşanabilir. Bu problemi önlemek için cache temizleme, dosya versiyonlama, doğru cache-control ayarları ve CDN önbellek temizleme işlemleri uygulanabilir. Kullanıcılar tarayıcı önbelleğini temizleyerek daha önce saklanan bazı dosyaları kaldırabilir. Bu işlem, site yüklenme problemleri, eski tasarımın görünmesi, bozuk dosya çağrıları veya test süreçlerinde faydalı olabilir. Ancak önbellek temizlendiğinde sık ziyaret edilen siteler ilk açılışta daha yavaş yüklenebilir çünkü dosyaların yeniden indirilmesi gerekir. Çerezler de aynı anda temizlenirse bazı sitelerde kullanıcı oturumları kapanabilir ve yeniden giriş yapmak gerekebilir. Dijital pazarlama ve web performansı açısından **cache**, sayfa hızını ve kullanıcı deneyimini doğrudan etkileyen önemli bir teknik unsurdur. Doğru yapılandırılmış önbellek politikaları, web sitesinin daha hızlı çalışmasına, sunucu yükünün azalmasına ve ziyaretçilerin sayfalar arasında daha akıcı gezinmesine yardımcı olur. Ancak cache ayarlarının güncel içerik, dinamik sayfalar, kullanıcı verileri ve güvenlik gereksinimleri dikkate alınarak yapılandırılması gerekir. Bu nedenle önbellek yönetimi, performans optimizasyonu ile veri doğruluğu arasında dikkatli bir denge gerektirir. ## Sözlükte keşfedin ### Müşteri Edinme Maliyeti (CAC) Müşteri edinme maliyeti (Customer Acquisition Cost - CAC), basitçe ifade etmek gerekirse bir müşteri elde etmek için ne kadar para harcadığınız anlamına geliyor. ### Davranışsal Hedefleme Davranışsal Hedefleme, kullanıcıların bir web sitesi üzerindeki davranışlarını inceleyerek bu davranışlara uygun hedefler geliştirmeye yarayan bir etkili dijital pazarlama yöntemidir. ### Veri Ambarı Veri ambarı, farklı birçok kaynaktan gelen verileri bir araya toplamak için kullanılan bir veri yönetim sistemidir. ### Dönüşüm Oranı (CR) İstenen işlemi uygulayan web site ziyaretçilerinden elde edilen başarının bir ölçümü olan dönüşüm oranı, genelde yüzdelik bir hesaplama üzerinden açıklanır. ### Yönlendirme Başına Maliyet (Cost Per Lead – CPL) Yönlendirme başına maliyet (Cost Per Lead - CPL), bir e-ticaret sitesi sahibinin reklam yayıncısına yönlendirme başına ödediği maliyettir. ### Sayfa Yüklenme Hızı Sayfa yüklenme hızı (PageSpeed), bir internet kullanıcısının, web sitenize yönlendiren bir URL’ye tıkladığında, sitenizin buna ne kadar hızlı tepki verdiğidir. ### Kullanıcı Arayüzü Tasarımı (UI) Kullanıcı Arayüzü Tasarımı, insanların internet tabanlı olan nesneleri en konforlu biçimde kullanabilmesini sağlayan görsel, işitsel ve dokunsal tasarım araçları olarak tanımlanır. ### Çevik Proje Yönetimi (Agile) Çevik proje yönetimi (Agile) ya da diğer adı ile atik proje yönetimi, 2001 yılında yazılımcılar tarafından geliştirilen bir proje yönetim metodolojisidir. ### Ana Veri Yönetimi Master Data Management (MDM) olarak da bilinen bu terim, bir kurumun veya organizasyonun farklı alanlardaki verilerinin tek yoldan analiz edilmesini sağlayan sistemlerdir. ## Dijitalin nabzını bizimle takip et Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar olmak için abone olun. Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi) metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.