Title: Cache (Önbellek) Author: Kriko Published: 18 Mart 2021 Last modified: 12 Temmuz 2026 --- 1. [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) / 2. [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) / 3. C Harfi # Cache **(Önbellek)** Önbellek (Cache), internette yaptığınız türlü işlemlerin belirli ve geçici bir süre boyunca cihazınızın (bilgisayar, tablet vs.) belleğinde kalması anlamına geliyor. **Önbellek**, İngilizcede Cache olarak adlandırılan ve sık kullanılan verilerin daha sonra daha hızlı erişilebilmesi için geçici olarak saklanmasını ifade eden teknik bir kavramdır. Web deneyiminde önbellek, bir sayfaya ait bazı dosyaların kullanıcının cihazında, tarayıcısında, sunucuda veya CDN gibi ara sistemlerde geçici olarak tutulmasını sağlar. Böylece kullanıcı aynı sayfayı tekrar ziyaret ettiğinde tüm dosyaların yeniden indirilmesine gerek kalmayabilir. Bu durum sayfa yüklenme hızını artırabilir, bant genişliği kullanımını azaltabilir ve kullanıcı deneyimini iyileştirebilir. Bir web sayfası ilk kez açıldığında tarayıcı HTML, CSS, JavaScript, görsel, font ve benzeri kaynakları sunucudan indirir. Bu dosyalardan bazıları tarayıcı önbelleğinde saklanabilir. Kullanıcı aynı siteyi daha sonra tekrar ziyaret ettiğinde tarayıcı, değişmemiş kaynakları yeniden sunucudan almak yerine önbellekten kullanabilir. Bu nedenle sık ziyaret edilen web siteleri çoğu zaman daha hızlı açılır. Ancak her dosya aynı süreyle saklanmaz; cache süresi, sunucu tarafından belirlenen cache-control kurallarına ve tarayıcı davranışına göre değişebilir. Önbellek yalnızca tarayıcı tarafında çalışan bir yapı değildir. Sunucu önbelleği, CDN önbelleği, uygulama önbelleği, veri tabanı önbelleği ve cihaz donanımında kullanılan işlemci önbelleği gibi farklı cache türleri bulunur. Örneğin CDN, web sitesindeki statik dosyaları kullanıcının bulunduğu konuma daha yakın sunucularda tutarak sayfanın daha hızlı yüklenmesine katkı sağlayabilir. Sunucu önbelleği ise sık talep edilen sayfaların veya veri parçalarının daha hızlı üretilmesini sağlayabilir. Tarayıcı önbelleği, web sayfalarının görüntülenmesi için kullanılan statik kaynakları saklamaya odaklanır. Bunlar arasında görseller, CSS dosyaları, JavaScript dosyaları, fontlar ve bazı HTML çıktıları yer alabilir. Ancak önbellek, çerezlerle veya oturum bilgileriyle karıştırılmamalıdır. Çerezler kullanıcı tercihleri, oturum kimliği veya izleme bilgileri gibi küçük veri parçalarını saklayabilir. Önbellek ise daha çok sayfanın hızlı yüklenmesini sağlayan kaynak dosyaları geçici olarak tutar. E-ticaret örneğinde de bu ayrımı doğru yapmak önemlidir. Bir kullanıcının sepete eklediği ürünlerin daha sonra yeniden görünmesi her zaman tarayıcı önbelleği sayesinde gerçekleşmez. Sepet bilgisi çoğu zaman kullanıcının hesabında, sunucu tarafında, çerezlerde, localStorage'da veya oturum verilerinde saklanır. Tarayıcı önbelleğini temizlemek bazı görsel ve dosya verilerini kaldırabilir, ancak sepetin tamamen silinip silinmeyeceği sitenin teknik kurgusuna bağlıdır. Kullanıcı hesabıyla ilişkilendirilen sepetler, farklı cihazlarda bile korunabilir. Önbellek performans açısından büyük avantaj sağlasa da bazı durumlarda sorunlara da neden olabilir. Web sitesinde tasarım, içerik veya kod güncellemesi yapıldığında tarayıcı eski dosyaları önbellekten göstermeye devam edebilir. Bu durumda kullanıcı güncel sürümü hemen göremeyebilir veya sayfada bozuk görüntüleme sorunları yaşanabilir. Bu problemi önlemek için cache temizleme, dosya versiyonlama, doğru cache-control ayarları ve CDN önbellek temizleme işlemleri uygulanabilir. Kullanıcılar tarayıcı önbelleğini temizleyerek daha önce saklanan bazı dosyaları kaldırabilir. Bu işlem, site yüklenme problemleri, eski tasarımın görünmesi, bozuk dosya çağrıları veya test süreçlerinde faydalı olabilir. Ancak önbellek temizlendiğinde sık ziyaret edilen siteler ilk açılışta daha yavaş yüklenebilir çünkü dosyaların yeniden indirilmesi gerekir. Çerezler de aynı anda temizlenirse bazı sitelerde kullanıcı oturumları kapanabilir ve yeniden giriş yapmak gerekebilir. Dijital pazarlama ve web performansı açısından **cache**, sayfa hızını ve kullanıcı deneyimini doğrudan etkileyen önemli bir teknik unsurdur. Doğru yapılandırılmış önbellek politikaları, web sitesinin daha hızlı çalışmasına, sunucu yükünün azalmasına ve ziyaretçilerin sayfalar arasında daha akıcı gezinmesine yardımcı olur. Ancak cache ayarlarının güncel içerik, dinamik sayfalar, kullanıcı verileri ve güvenlik gereksinimleri dikkate alınarak yapılandırılması gerekir. Bu nedenle önbellek yönetimi, performans optimizasyonu ile veri doğruluğu arasında dikkatli bir denge gerektirir. ## Sözlükte keşfedin ### Kullanıcı Arayüzü Tasarımı (UI) Kullanıcı Arayüzü Tasarımı, insanların internet tabanlı olan nesneleri en konforlu biçimde kullanabilmesini sağlayan görsel, işitsel ve dokunsal tasarım araçları olarak tanımlanır. ### Karışık İş Yükü Karışık iş yükü, tek bir ortamda bulunan farklı hizmet sağlayıcıları olan SLA’ların aynı anda birçok uygulamayı destekleme kapasitesidir. ### Bin Gösterim Başına Maliyet (CPM) Bin Gösterim Başına Maliyet, bir reklam kampanyasında reklama maruz kalan her bin kişi için yapılacak reklam harcaması anlamına gelir. ### Yinelenen İçerik Yinelenen içerik (Duplicate Content), aynı ya da birbirine çok büyük oranda benzeyen içeriklerin birden fazla sayfada, sitede yer alması anlamına geliyor. ### Alan Adı (Domain) Alan adı (Domain), kullanıcıların web sitelerine girmek için Google Chrome gibi tarayıcıların adres çubuğuna yazdığı adları ifade eder. ### Büyük Veri Büyük veri, sürekli güncellenen çeşitli ve karmaşık veri setleridir. ### JavaScript (JS) JavaScript, kısaca JS, on yıllardır web tarayıcılarında kullanılan popüler yazılım dillerinden birisidir. ### Harekete Geçirici Mesaj (CTA) Harekete geçirici mesaj (Call to Action - CTA), web sitenizi ziyaret eden kullanıcıların sizin istediğiniz davranışı (satın alma, üye olma vs.) göstermesi için uygulayabileceğiniz popüler bir yöntem. ### Sınır Ötesi / E-İhracat Sınır ötesi / e-ihracat (Cross Border), Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) kuralları kapsamında yapılan sınır ötesi e-ticarete deniyor. ## Dijitalin nabzını bizimle takip et Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar olmak için abone olun. Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi) metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.