Title: Korelasyon Analizi
Author: Kriko
Published: 25 Mayıs 2023
Last modified: 7 Temmuz 2026

---

 1.  [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) /
 2.  [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) /
 3.  K Harfi

# Korelasyon Analizi

Korelasyon analizi iki ya da daha fazla değişken arasındaki ilişkiyi ölçmek için
kullanılan istatiksel bir analizdir. Matematiksel teknikler kullanılarak belirli
bir sonucu verecek faktörleri tanımlamaktadır.

**Korelasyon analizi**, iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin yönünü
ve gücünü ölçmek için kullanılan istatistiksel bir yöntemdir. İngilizcede Correlation
Analysis olarak adlandırılan bu yaklaşım, değişkenlerin birlikte nasıl değiştiğini
incelemeye yardımcı olur. Analiz sonucunda değişkenler arasında pozitif, negatif
veya belirgin bir ilişki bulunmadığı görülebilir. Ancak korelasyon analizi, tek 
başına bir değişkenin diğerine neden olduğunu göstermez.

Korelasyon analizi sonucunda ilişkinin yönünü ve gücünü gösteren bir korelasyon 
katsayısı hesaplanır. Pearson korelasyon katsayısı genellikle "r" harfiyle gösterilir
ve -1 ile 1 arasında değer alır. 1 değeri mükemmel pozitif doğrusal ilişkiyi, -1
değeri ise mükemmel negatif doğrusal ilişkiyi ifade eder. Katsayının sıfıra yaklaşması,
incelenen değişkenler arasındaki doğrusal ilişkinin zayıfladığını gösterir.

Pozitif korelasyonda bir değişken artarken diğer değişken de genel olarak artma 
eğilimi gösterir. Negatif korelasyonda ise bir değişken artarken diğer değişken 
azalma eğilimindedir. Örneğin reklam harcaması ile satış miktarı arasında pozitif
bir ilişki bulunabilirken ürün fiyatı ile talep arasında negatif bir ilişki görülebilir.
Bununla birlikte gözlemlenen ilişki, farklı dış faktörlerden veya tesadüfi bir durumdan
kaynaklanabilir.

Sıfır veya sıfıra yakın bir korelasyon katsayısı, değişkenler arasında hiçbir ilişki
bulunmadığını kesin olarak göstermez. Değişkenler arasında doğrusal olmayan bir 
ilişki bulunabilir ve bu ilişki Pearson katsayısıyla yeterince ölçülemeyebilir. 
Bu nedenle grafikler, dağılım yapısı ve aykırı değerler de analiz sırasında değerlendirilmelidir.
Yalnızca tek bir katsayı üzerinden yorum yapmak yanıltıcı sonuçlara neden olabilir.

Korelasyon analizi ekonomi, finans, sosyal bilimler, sağlık, pazarlama ve veri analizi
gibi birçok alanda kullanılabilir. Pazar araştırmalarında anket cevapları arasındaki
ilişkiler veya müşteri özellikleriyle satın alma davranışları birlikte incelenebilir.
Finans alanında farklı varlıkların getirilerinin ne ölçüde birlikte hareket ettiği
değerlendirilebilir. İşletmeler de satış, fiyat, reklam harcaması ve müşteri memnuniyeti
gibi değişkenler arasındaki ilişkileri analiz edebilir.

Korelasyon analizi, tahmin modellerinin hazırlanmasında ve önemli değişkenlerin 
belirlenmesinde yararlı bilgiler sunabilir. Ancak ilişkinin bulunması, değişkenlerden
birinin diğerinin nedeni olduğu anlamına gelmez. Nedensellik değerlendirmesi için
deneysel tasarım, zaman sıralaması, kontrol değişkenleri ve daha ileri istatistiksel
yöntemler gerekebilir. Bu nedenle korelasyon sonuçları, bağlam ve destekleyici analizlerle
birlikte yorumlanmalıdır.

Yaygın korelasyon yöntemleri arasında **Pearson, Spearman ve Kendall Tau** katsayıları
yer alır. Pearson korelasyonu sürekli değişkenler arasındaki doğrusal ilişkiyi ölçmek
için sıklıkla kullanılır. Spearman korelasyonu sıralı verilerde veya doğrusal olmayan
ancak tek yönlü ilişkilerde tercih edilebilir. Kendall Tau ise sıralamalar arasındaki
uyumu ölçmekte kullanılır ve özellikle küçük veri kümelerinde yararlı olabilir.

## Sözlükte keşfedin

###  Arama Motoru Pazarlaması (SEM)

Arama motoru pazarlaması (Search Engine Marketing - SEM), arama motoru sonuç sayfalarında
kullanıcıların karşısına çıkan ücretli reklamlardır.

###  Talep Tahmini

Talep tahmini nedir bakıldığında; bir ürün veya hizmetin gelecekte ne kadar talep
edilebileceğini doğru bir şekilde tahmin etme çalışmalarıdır.

###  Bilgi İşlem Döngüsü

Bilgi işlem döngüsü verilerin bilgiye dönüştürülmesinde geçen evreleri ifade eden
bir kavramdır.

###  Dönüşüm Oranı (CR)

İstenen işlemi uygulayan web site ziyaretçilerinden elde edilen başarının bir ölçümü
olan dönüşüm oranı, genelde yüzdelik bir hesaplama üzerinden açıklanır.

###  Veri Bilimi

Veri bilimi (data science), devasa miktarlara ulaşan verilerin toplanıp işlenebilmesini
sağlayan bir çalışma modeli.

###  Tıklama Başına Ödeme (PPC)

Tıklama başına ödeme (Pay Per Click - PPC), bir marka ya da firmanın kendi reklamı
bir platformda yayımlandıktan sonra, bu reklama tıklayan kişi sayısı kadar ilgili
yayıncıya ödeme yapmasıdır.

###  Sayfa Gösterimi

Sayfa gösterimi (Page View), internet kullanıcılarının web sitenizdeki sayfaları
gezmesi ve gün içerisinde bu sayfalara birden fazla kez girmesine deniyor.

###  Koşut Zamanlılık / Koşut Zamanlı Bilgi İşlem

Koşut zamanlılık ya da koşut zamanlı bilgi işlem, bir veya birden fazla işlemin 
aynı anda ya da eş zamanlı olarak yürütülmesini ifade etmektedir. Üst üste binen
işlemler paralel bir şekilde yürütülmeye izin verilir.

###  Data Mart

Data mart, bir kurumun hızlı ve pratik bir şekilde bilgi ihtiyaçlarını karşılamak
amacıyla tasarlanan bir veri modelleme şeklidir.

## Dijitalin nabzını  bizimle takip et

Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar
olmak için abone olun.

  Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi)
metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.