Title: Küme Analizi
Author: Kriko
Published: 26 Mayıs 2023
Last modified: 7 Temmuz 2026

---

 1.  [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) /
 2.  [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) /
 3.  K Harfi

# Küme Analizi

Küme analizi, verileri işlemek için kullanılan istatiksel bir yöntemdir. Aynı grup
içerisinde yer nesne veya verilerin benzerliklerine göre gruplara ya da kümelere
ayırmak için kullanılan bir veri analizi tekniğidir.

**Küme analizi**, İngilizcede Cluster Analysis olarak adlandırılan ve benzer özelliklere
sahip veri noktalarını gruplandırmak için kullanılan istatistiksel bir analiz yöntemidir.
Kümeleme olarak da bilinen bu yaklaşımda aynı küme içerisindeki öğelerin birbirine
benzemesi, farklı kümelerdeki öğelerin ise mümkün olduğunca ayrışması amaçlanır.
Böylece veriler içerisindeki doğal gruplar, ilişkiler ve örüntüler ortaya çıkarılabilir.
Küme analizi çoğunlukla önceden tanımlanmış sınıf etiketlerinin bulunmadığı veri
kümelerinde uygulanır.

Bu yöntem müşteri segmentasyonu, görüntü analizi, biyoinformatik, veri madenciliği,
örüntü keşfi ve anormallik tespiti gibi birçok alanda kullanılabilir. İşletmeler
müşterileri satın alma davranışlarına, demografik özelliklerine veya etkileşim düzeylerine
göre gruplandırabilir. Araştırmacılar ise büyük veri kümeleri içerisindeki benzer
gözlemleri belirleyerek daha ayrıntılı inceleme alanları oluşturabilir. Kümeleme
sonuçları yeni hipotezler geliştirmeye yardımcı olabilir ancak mevcut bir hipotezi
tek başına kesin olarak doğrulamaz.

Küme analizi genellikle **denetimsiz öğrenme** yöntemleri arasında değerlendirilir.
Model, önceden belirlenmiş doğru cevaplar veya sınıf etiketleri olmadan verilerdeki
benzerlikleri keşfetmeye çalışır. Bununla birlikte kullanılacak yönteme göre küme
sayısının önceden belirlenmesi gerekebilir. Örneğin K-Means algoritmasında küme 
sayısı başlangıçta seçilirken hiyerarşik veya yoğunluk tabanlı yöntemlerde kümeler
veri yapısına göre ortaya çıkabilir.

Kümeleme, sınıflandırmadan farklı bir işlemdir. Sınıflandırmada model önceden etiketlenmiş
örnekleri kullanarak yeni verileri bilinen sınıflara atar. Küme analizinde ise sınıflar
önceden tanımlanmaz ve benzer gözlemler algoritma tarafından bir araya getirilir.
Bu nedenle elde edilen kümelerin anlamlandırılması çoğu zaman alan uzmanlarının 
değerlendirmesini gerektirir.

İyi bir kümeleme sonucunda aynı küme içerisindeki veri noktalarının benzerliği yüksek,
farklı kümeler arasındaki benzerlik ise düşük olmalıdır. Sonuçlar kullanılan uzaklık
ölçüsüne, seçilen değişkenlere, veri ölçeklendirmesine ve algoritmanın parametrelerine
bağlı olarak değişebilir. Hatalı, eksik veya uygun şekilde ölçeklendirilmemiş veriler
yanıltıcı kümelerin oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle analiz öncesinde veri 
temizleme ve değişken seçimi dikkatle yapılmalıdır.

Küme analizinde bölümleme, hiyerarşik, yoğunluk tabanlı, ızgara tabanlı, model tabanlı
ve kısıt tabanlı yöntemlerden yararlanılabilir. K-Means bölümleme yöntemlerine, 
DBSCAN yoğunluk tabanlı yöntemlere örnek gösterilebilir. Hiyerarşik kümeleme ise
veriler arasındaki ilişkileri ağaç benzeri bir yapı içerisinde gösterir. Uygun yöntemin
seçimi veri hacmine, değişkenlerin yapısına, beklenen küme biçimine ve analiz amacına
göre yapılmalıdır.

Küme analizi aykırı değerlerin ve olağan dışı davranışların belirlenmesinde de kullanılabilir.
Diğer gözlemlerden uzakta kalan veya hiçbir kümeye güçlü biçimde bağlanmayan veri
noktaları anomali olarak değerlendirilebilir. Ancak her aykırı değer hata veya dolandırıcılık
anlamına gelmez ve sonuçların bağlam içerisinde incelenmesi gerekir. Doğru uygulandığında
küme analizi, karmaşık veri kümelerinin anlaşılmasını ve daha bilinçli kararlar 
alınmasını destekleyebilir.

## Sözlükte keşfedin

###  GNU zip / Gzip

Gzip, çoklu işletim sistemleri için tasarlanmış dosya sıkıştırma ve açma programıdır.

###  Mantıksal Analiz Platformu

Mantıksal analiz platformu, kurumsal ihtiyaçlara cevap verecek şekilde tasarlanmış
olan sınırsız özelliklere sahip bir teknoloji çözümüdür. Bilgisayar ağı ve sistem
içerisinde gerçekleşen olayları izlemek, raporlamak ve analiz etmek için kullanılan
yazılım platformudur.

###  Veri Madenciliği

Veri madenciliği, devasa veri kümelerini keşfetmek için kullanılan bilgisayar yollu
bir teknik ve stratejidir.

###  Semantik Arama

Semantik arama (Semantic Search), bir SEO metninde geçen anahtar kelimelerin arkasındaki
gerçek anlamların, bağlamların da öngörülebilmesi ve kullanıcıların karşısına buna
göre sonuç sayfaları çıkarılmasıdır.

###  Meta Açıklama (Meta Description)

Meta açıklama (Meta Description), arama sonuçlarında çıkan web sayfalarının ilgili
içeriğini birkaç cümle ile özetleyen bölüme deniyor.

###  Bulut Bilişim

Bulut bilişim, veri veya güvenlik yazılımlarının tamamen dijital ortamda sunulduğu
bir hizmet modelidir.

###  Tıklama Başına Ödeme (PPC)

Tıklama başına ödeme (Pay Per Click - PPC), bir marka ya da firmanın kendi reklamı
bir platformda yayımlandıktan sonra, bu reklama tıklayan kişi sayısı kadar ilgili
yayıncıya ödeme yapmasıdır.

###  Unicorn

Girişim, yani “startup” dünyasının önemli terimlerinden biri olarak Unicorn, bir
işletme ya da girişim 1 milyar doların üzerinde değerlendiği zaman söylenmeye başlanıyor.

###  HTTP Durum Kodları: 4xx

4xx durum kodları, erişilmek istenen web sitesine / sayfasına ulaşılamadığı zaman
ortaya çıkan HTTP durum kodları arasındadır.

## Dijitalin nabzını  bizimle takip et

Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar
olmak için abone olun.

  Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi)
metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.