Title: NoSQL Author: Kriko Published: 8 Haziran 2023 Last modified: 7 Temmuz 2026 --- 1. [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) / 2. [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) / 3. N Harfi # NoSQL İlişkisel olmayan veri tabanı anlamına gelen NoSQL, verileri depolamak ve almak üzerine yönetilen bir veri tabanı sistemidir. Modern uygulamalar yaratmaya uygun olup esnek şema modellerine sahiptir. **NoSQL**, geleneksel ilişkisel veri tabanı modellerinin dışında çalışan ve farklı veri türlerini depolamak, yönetmek ve sorgulamak için kullanılan veri tabanı sistemlerini ifade eder. Terim çoğunlukla “Not Only SQL” şeklinde açıklanır. Bu yaklaşım, yalnızca tablo ve satır yapısına dayanmayan daha esnek veri modellerini kapsar. NoSQL veri tabanları, özellikle modern uygulamaların değişken ve yüksek hacimli veri ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanmıştır. Esnek şema yapıları sayesinde veri modelleri, uygulamanın ihtiyaçlarına göre daha kolay güncellenebilir. Verilere erişim için API’ler, özel sorgu dilleri veya SQL benzeri sorgu yapıları kullanılabilir. Bu sistemler yüksek erişilebilirlik, yatay ölçeklenebilirlik ve hızlı veri işleme özellikleriyle öne çıkar. Bu nedenle gerçek zamanlı web uygulamaları, büyük veri projeleri, içerik platformları, sosyal medya uygulamaları, mesajlaşma sistemleri ve IoT çözümlerinde yaygın olarak kullanılır. NoSQL veri tabanlarının önemli avantajlarından biri, yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış verileri daha esnek biçimde yönetebilmesidir. Uygulama yapısında veya veri modelinde meydana gelen değişikliklere daha hızlı uyum sağlayabilir. Bu özellik, geliştirme süreçlerini kolaylaştırır ve veri yapısının uygulama gereksinimlerine uygun şekilde düzenlenmesini sağlar. NoSQL sistemleri hem fiziksel sunucularda hem de bulut altyapılarında çalıştırılabilir. Özellikle dağıtık mimariler sayesinde veri yükü birden fazla sunucuya dağıtılabilir ve yüksek performans elde edilebilir. NoSQL veri tabanları kullanım şekillerine göre dört temel kategoriye ayrılır: **Belge veri tabanları:** Verileri JSON veya BSON gibi belge formatlarında saklar. İçerik yönetim sistemleri, ürün katalogları ve kullanıcı profilleri gibi esnek veri yapılarında yaygın olarak kullanılır. **Graf veri tabanları:** Veriler arasındaki ilişkileri düğümler ve bağlantılar üzerinden modeller. Sosyal ağlar, dolandırıcılık tespiti, rota hesaplama ve öneri sistemleri gibi ilişki analizinin önemli olduğu uygulamalarda tercih edilir. **Anahtar-değer veri tabanları:** Verileri benzersiz bir anahtar ve bu anahtara karşılık gelen değer biçiminde saklar. Hızlı veri erişimi gerektiren önbellekleme, oturum yönetimi ve alışveriş sepeti uygulamalarında kullanılabilir. **Geniş sütunlu veri tabanları:** Verileri satırlar ve dinamik sütun aileleri biçiminde saklar. Büyük hacimli ve dağıtık veri kümelerinin işlenmesinde kullanılır. Özellikle zaman serisi verileri, log kayıtları ve analitik uygulamalar için uygundur. Bu kategoriler arasında belge veri tabanları, esnek yapıları ve geliştirici dostu kullanım biçimleri nedeniyle en yaygın tercih edilen NoSQL türlerinden biridir. ## Sözlükte keşfedin ### Site İçi SEO (On Page SEO) Site içi SEO, tıpkı site dışı SEO çalışmaları gibi, web sitenizi arama motorları sonuçlarında üst sıralara taşımanız için sitenizin içinde yapmanız gereken uygulamaları gösterir. ### Generative AI Generative AI, insan zihninin düşünme biçimini taklit ederek içerik üretme özelliğine sahip olan bir yapay zeka sistemidir. ### Kirli Veri Kirli veri, işletmeler için hatalı, eksik, tutarsız veya yanlış olan verileri ifade etmektedir. Bu veriler işletmeleri karar alma aşamasında yanıltabilmektedir. ### Bağlantı Metni Bağlantı metni (Anchor Text), hedef web sayfasını açmanızı sağlayan tıklanabilen köprü metni bağlantısında vurgulanmış olarak görülen metindir. ### İş Zekası İş zekâsı, işletmelerin, daha iyi kararlar alabilmesi ve faaliyetlerini geliştirebilmesi için veri süreçlerinin daha etkili bir şekilde kullanılmasını sağlayan bir sitemleri ifade etmektedir. İşletmelerin karar verme süreçlerini desteklemek için kullanılan iş zekâsı temelde işletme verilerine erişmeyi esas almaktadır. ### Brotli Brotli, internet sitesindeki içerik veya dosyaların belli oranlarda küçültülmesini ve böylece web sitelerinin kullanıcı nezdinde daha hızlı erişilebilir olmasını amaçlayan bir sıkıştırma algoritmasıdır. ### Veri Ambarı Veri ambarı, farklı birçok kaynaktan gelen verileri bir araya toplamak için kullanılan bir veri yönetim sistemidir. ### Bilgi Mimarisi Bilgi mimarisi; web sitesini, mobil uygulamayı, herhangi bir sosyal ağı ya da yazılım programını kullanıcılar için daha anlaşılır ve kolay erişilebilir kılmak amacıyla yapılan düzenlemeler bütünüdür. ### Arama Motoru Pazarlaması (SEM) Arama motoru pazarlaması (Search Engine Marketing - SEM), arama motoru sonuç sayfalarında kullanıcıların karşısına çıkan ücretli reklamlardır. ## Dijitalin nabzını bizimle takip et Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar olmak için abone olun. Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi) metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.