Title: Uygulama Programlama Arayüzü (API)
Author: Kriko
Published: 26 Nisan 2021
Last modified: 11 Temmuz 2026

---

 1.  [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) /
 2.  [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) /
 3.  U Harfi

# Uygulama Programlama Arayüzü **(API)**

Uygulama programlama arayüzü (Application Programming Interface - API), bir uygulamanın
fonksiyonlarına dışarıdan / uzaktan erişilip bu işlevlerin kullanılmasını sağlar.

**Uygulama Programlama Arayüzü**, İngilizcede Application Programming Interface 
olarak adlandırılan ve API şeklinde kısaltılan bir yazılım arayüzüdür. API, bir 
uygulamanın, servisin, işletim sisteminin veya veri kaynağının belirli işlevlerine
başka yazılımlar tarafından kontrollü şekilde erişilmesini sağlar. Bu yapı sayesinde
iki farklı sistem, önceden tanımlanmış kurallar ve istek-cevap yapıları üzerinden
veri alışverişi yapabilir. API, bir uygulamadaki tüm özelliklerin başka bir uygulamaya
taşınması değil, izin verilen işlevlerin belirli standartlarla kullanılabilmesidir.

API’ler web uygulamalarında, mobil uygulamalarda, işletim sistemlerinde, veri tabanlarında,
kütüphanelerde ve bulut servislerinde yaygın olarak kullanılır. Örneğin bir web 
sitesine kripto para fiyatları, hava durumu bilgisi, ödeme sistemi veya harita servisi
eklemek için API’lerden yararlanılabilir. Bu durumda web sitesi, ilgili servise 
belirli bir istek gönderir ve servis de uygun formatta yanıt döner. Böylece geliştiriciler
her işlevi sıfırdan yazmak yerine mevcut servislerin sunduğu özellikleri güvenli
ve standart bir şekilde kullanabilir.

Uçuş arama platformları API kullanımına iyi bir örnektir. Kullanıcı bir seyahat 
uygulamasında kalkış şehri, varış noktası, tarih, yolcu sayısı ve kabin sınıfı gibi
bilgileri seçtiğinde sistem farklı havayolları veya seyahat sağlayıcılarıyla veri
alışverişi yapabilir. Bu süreçte fiyatlar, müsaitlik durumları ve uçuş saatleri 
ilgili sağlayıcılardan alınarak kullanıcıya karşılaştırmalı şekilde sunulur. Skyscanner
benzeri platformlar da çok sayıda sağlayıcıdan gelen bilgileri bu tür entegrasyonlarla
bir araya getirebilir.

API’lerin kullanım biçimleri erişim seviyelerine göre değişebilir. **Open API** 
veya public API, belirli kurallar çerçevesinde dış geliştiricilerin kullanımına 
açılan API türüdür. **Internal API** ise yalnızca kurumun kendi sistemleri ve ekipleri
tarafından kullanılan, dış kullanıcılara kapalı arayüzleri ifade eder. Bunların 
yanında belirli iş ortaklarına açılan partner API’ler de bulunabilir. Her API’nin
kullanım koşulları, kimlik doğrulama yöntemleri, çağrı limitleri ve veri erişim 
izinleri farklı olabilir.

Mobil cihazlarda da API’ler önemli bir rol oynar. Örneğin bir uygulama telefon kamerasını
kullanmak istediğinde, cihazın işletim sistemi tarafından sunulan kamera API’sinden
yararlanır. Benzer şekilde konum bilgisi, bildirim gönderimi, parmak iziyle kimlik
doğrulama veya dosya erişimi gibi işlemler de işletim sistemi API’leri üzerinden
yapılır. Bu sayede geliştiriciler donanım özelliklerine doğrudan müdahale etmek 
yerine güvenli ve standartlaştırılmış arayüzleri kullanır.

API’ler dijital ürünlerin birbirleriyle entegre çalışmasını kolaylaştırır. Google
Haritalar, ödeme sistemleri, sosyal medya girişleri, reklam platformları, CRM araçları
ve veri analitiği servisleri API aracılığıyla farklı uygulamalara bağlanabilir. 
Ancak API kullanımı yalnızca teknik bağlantı kurmakla sınırlı değildir. Güvenlik,
yetkilendirme, veri gizliliği, performans, hata yönetimi ve sürdürülebilir entegrasyon
mimarisi de doğru bir **API** kullanımının önemli parçalarıdır.

## Sözlükte keşfedin

###  İçerik Stratejisi

İçerik stratejisi (Content Strategy), basılı ya da dijital yayında yer alan içeriklerin
planlanması, geliştirilmesi ve yönetilmesi anlamına geliyor.

###  Sayfa Yüklenme Hızı

Sayfa yüklenme hızı (PageSpeed), bir internet kullanıcısının, web sitenize yönlendiren
bir URL’ye tıkladığında, sitenizin buna ne kadar hızlı tepki verdiğidir.

###  Veri Entegrasyonu

Veri entegrasyonu (data integration) bir firmanın, şirketin farklı kaynaklardan 
gelen verilerinin birleştirildiği, ayıklandığı ve geliştirildiği karmaşık bir süreçtir.

###  Müşteri Edinme Maliyeti (CAC)

Müşteri edinme maliyeti (Customer Acquisition Cost - CAC), basitçe ifade etmek gerekirse
bir müşteri elde etmek için ne kadar para harcadığınız anlamına geliyor.

###  Tümleşik Analiz

Tümleşik analiz, kullanıcının ihtiyaç duyduğu bilgiyi uygulamadan ayrılmadan elde
edebilmesini sağlar.

###  Google İndeks

Google indeks (Google Index), Google arama sonuçlarında yer almanızı sağlar.

###  Net Tavsiye Skoru (NPS)

Net tavsiye skoru, bir markayla deneyim yaşamış kişilerin o markayla ilgili genel
algısını ve memnuniyetini bir arada gösterebilen bir ölçümleme sonucu olarak tanımlanabilir.

###  Edinme Başına Maliyet (CPA)

Edinme başına maliyet reklam modelinde istediğiniz işlem (satın alma, form doldurma
vs.) yapıldığında ücretlendirme gerçekleştirilir.

###  Çok Kanallı Pazarlama

Çok kanallı pazarlama (Omnichannel Marketing), müşterilerin firmaya, firmanın ürünlerine
nereden ve nasıl eriştiğine bakmaksızın entegre bir müşteri deneyimi sunmanızı sağlar.

## Dijitalin nabzını  bizimle takip et

Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar
olmak için abone olun.

  Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi)
metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.