Title: Veri Tabanı Küçültme
Author: Kriko
Published: 4 Haziran 2023
Last modified: 7 Temmuz 2026

---

 1.  [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) /
 2.  [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) /
 3.  V Harfi

# Veri Tabanı Küçültme

Database Shrink, veri tabanı performansını artırmak için gerçekleştirilen küçültme
ve temizleme işlemidir.

**Database Shrink**, bir veri tabanına ait veri veya günlük dosyalarının fiziksel
boyutunu küçülterek kullanılmayan alanın işletim sistemine geri verilmesini sağlayan
işlemdir. Türkçede "veri tabanı küçültme" olarak ifade edilebilir.

Veri tabanı sistemleri, verilerin saklanabilmesi için disk üzerinde belirli büyüklükte
dosyalar oluşturur. Bu dosyaların bir bölümü aktif veriler tarafından kullanılırken
kalan bölümü gelecekte eklenecek veriler için boş alan olarak tutulabilir.

Örneğin, 1 GB büyüklüğündeki bir veri tabanı dosyasında 400 MB veri bulunuyorsa 
dosya disk üzerinde 1 GB yer kaplamaya devam eder. Ancak kalan 600 MB alan kayıp
değildir. Veri tabanı bu alanı yeni kayıtlar ve işlemler için yeniden kullanabilir.

Bu nedenle veri tabanı dosyasında boş alan bulunması, doğrudan performans kaybı 
yaşandığı anlamına gelmez. Aksine, yeterli boş alan bulunması veri tabanının sürekli
olarak büyütülmesi ihtiyacını azaltabilir.

**Veri tabanı küçültme** işlemi, dosya içerisindeki veri sayfalarını yeniden konumlandırarak
dosyanın son bölümündeki kullanılmayan alanı serbest bırakır. SQL Server ortamında
bu işlem DBCC SHRINKFILE veya DBCC SHRINKDATABASE komutlarıyla gerçekleştirilebilir.
Microsoft, küçültme komutlarının yalnızca gerekli durumlarda kullanılmasını önerir.

Database Shrink işlemi genellikle büyük miktarda verinin kalıcı olarak silinmesi,
bir veri taşıma çalışmasının tamamlanması veya veri tabanının gelecekte aynı kapasiteye
tekrar ihtiyaç duymayacağının belirlenmesi gibi istisnai durumlarda uygulanır.

Bu işlemin düzenli bir bakım veya performans artırma yöntemi olarak kullanılması
önerilmez. Küçültülen dosyanın yeniden büyümesi gerekirse ek kaynak tüketimi ve 
performans sorunları ortaya çıkabilir.

Database Shrink işlemi sırasında veri sayfalarının taşınması, **indeks parçalanmasına**
neden olabilir. Bu durum bazı sorguların ve veri erişim işlemlerinin performansını
olumsuz etkileyebilir. Microsoft, dosya parçalanmasını azaltmak için veri tabanı
dosyalarının gereksiz yere küçültülmemesini önerir.

İşlem ayrıca önemli miktarda işlemci, disk ve giriş-çıkış kaynağı kullanabilir. 
Bu nedenle büyük veri tabanlarında küçültme çalışmaları yoğun kullanım saatleri 
dışında planlanmalıdır.

Database Shrink, kullanılmayan kayıtları veya eklentileri otomatik olarak temizleyen
bir işlem değildir. Verilerin silinmesi, arşivlenmesi ve saklama politikalarının
uygulanması ayrı süreçlerdir. Shrink işlemi yalnızca daha önce boşaltılmış alanın
fiziksel dosyadan çıkarılarak işletim sistemine geri verilmesini sağlar.

İşlem öncesinde güncel bir **veri tabanı yedeğinin** bulunduğu doğrulanmalıdır. 
Küçültme tamamlandıktan sonra indeks parçalanması, dosya boyutları, boş alan oranları
ve sorgu performansı kontrol edilmelidir.

Sonuç olarak Database Shrink, rutin olarak uygulanması gereken bir optimizasyon 
yöntemi değil, belirli koşullarda disk alanını geri kazanmak amacıyla kullanılan
kontrollü bir veri tabanı yönetim işlemidir.

## Sözlükte keşfedin

###  Hemen Çıkma Oranı

Hemen Çıkma Oranı, web sitenize gelen kullanıcıların ana sayfa dışında herhangi 
bir başka sayfayı ziyaret etmeden sitenizden ayrılma yüzdesini gösteren bir ölçümdür.

###  Uygulama Programlama Arayüzü (API)

Uygulama programlama arayüzü (Application Programming Interface - API), bir uygulamanın
fonksiyonlarına dışarıdan / uzaktan erişilip bu işlevlerin kullanılmasını sağlar.

###  Viral İçerik

Viral içerik, kullanıcıların kendi isteği ile ürettiği içerikleri internet üzerinde
paylaşmaları sonucu hızla yayılan içerik türüdür.

###  Balık Kılçığı Diyagramı/Analizi

Balık kılçığı diyagramı (Fishbone Diagram), bir sorunun olası sebeplerini incelemek
için başvurulan popüler bir yöntemdir.

###  Ağızdan Ağza Pazarlama (WOMM)

Ağızdan ağza pazarlama (Word Of Mouth Marketing - WOMM) müşterinin, bir ürün / hizmet
ya da firma hakkında yakın çevresi ile paylaştığı deneyimleri anlamına gelir.

###  R Programlama Dili

R, istatistik ve veri analizi alanlarında kullanın bir programlama dilidir. Açık
kaynaklı bir yazılım olmasında dolayı içerisinde pek çok paket ve kütüphane içermektedir.

###  URL (Standart Kaynak Bulucu)

Açılımı “Uniform Resource Locator” olan URL, internet üzerindeki her bir adres anlamına
gelir.

###  Organik Arama

Organik arama, arama motorları üzerinde herhangi bir arama sorgusu yapıldğında ücretli
reklamlardan sonra gösterilen sonuçlar anlamına gelir.

###  İlişkisel Veri Tabanı

İlişkisel veri tabanı, veri yönetiminin temel kavramlarından biridir. Bu veri tabanı
birbiriyle ilişkili verileri ve veri tablolarının depolandığı bir veri tabanıdır.

## Dijitalin nabzını  bizimle takip et

Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar
olmak için abone olun.

  Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi)
metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.