Title: Veri Tabanı Küçültme
Author: Kriko
Published: 4 Haziran 2023
Last modified: 7 Temmuz 2026

---

 1.  [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) /
 2.  [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) /
 3.  V Harfi

# Veri Tabanı Küçültme

Database Shrink, veri tabanı performansını artırmak için gerçekleştirilen küçültme
ve temizleme işlemidir.

**Database Shrink**, bir veri tabanına ait veri veya günlük dosyalarının fiziksel
boyutunu küçülterek kullanılmayan alanın işletim sistemine geri verilmesini sağlayan
işlemdir. Türkçede “veri tabanı küçültme” olarak ifade edilebilir.

Veri tabanı sistemleri, verilerin saklanabilmesi için disk üzerinde belirli büyüklükte
dosyalar oluşturur. Bu dosyaların bir bölümü aktif veriler tarafından kullanılırken
kalan bölümü gelecekte eklenecek veriler için boş alan olarak tutulabilir.

Örneğin, 1 GB büyüklüğündeki bir veri tabanı dosyasında 400 MB veri bulunuyorsa 
dosya disk üzerinde 1 GB yer kaplamaya devam eder. Ancak kalan 600 MB alan kayıp
değildir. Veri tabanı bu alanı yeni kayıtlar ve işlemler için yeniden kullanabilir.

Bu nedenle veri tabanı dosyasında boş alan bulunması, doğrudan performans kaybı 
yaşandığı anlamına gelmez. Aksine, yeterli boş alan bulunması veri tabanının sürekli
olarak büyütülmesi ihtiyacını azaltabilir.

**Veri tabanı küçültme** işlemi, dosya içerisindeki veri sayfalarını yeniden konumlandırarak
dosyanın son bölümündeki kullanılmayan alanı serbest bırakır. SQL Server ortamında
bu işlem DBCC SHRINKFILE veya DBCC SHRINKDATABASE komutlarıyla gerçekleştirilebilir.
Microsoft, küçültme komutlarının yalnızca gerekli durumlarda kullanılmasını önerir.

Database Shrink işlemi genellikle büyük miktarda verinin kalıcı olarak silinmesi,
bir veri taşıma çalışmasının tamamlanması veya veri tabanının gelecekte aynı kapasiteye
tekrar ihtiyaç duymayacağının belirlenmesi gibi istisnai durumlarda uygulanır.

Bu işlemin düzenli bir bakım veya performans artırma yöntemi olarak kullanılması
önerilmez. Küçültülen dosyanın yeniden büyümesi gerekirse ek kaynak tüketimi ve 
performans sorunları ortaya çıkabilir.

Database Shrink işlemi sırasında veri sayfalarının taşınması, **indeks parçalanmasına**
neden olabilir. Bu durum bazı sorguların ve veri erişim işlemlerinin performansını
olumsuz etkileyebilir. Microsoft, dosya parçalanmasını azaltmak için veri tabanı
dosyalarının gereksiz yere küçültülmemesini önerir.

İşlem ayrıca önemli miktarda işlemci, disk ve giriş-çıkış kaynağı kullanabilir. 
Bu nedenle büyük veri tabanlarında küçültme çalışmaları yoğun kullanım saatleri 
dışında planlanmalıdır.

Database Shrink, kullanılmayan kayıtları veya eklentileri otomatik olarak temizleyen
bir işlem değildir. Verilerin silinmesi, arşivlenmesi ve saklama politikalarının
uygulanması ayrı süreçlerdir. Shrink işlemi yalnızca daha önce boşaltılmış alanın
fiziksel dosyadan çıkarılarak işletim sistemine geri verilmesini sağlar.

İşlem öncesinde güncel bir **veri tabanı yedeğinin** bulunduğu doğrulanmalıdır. 
Küçültme tamamlandıktan sonra indeks parçalanması, dosya boyutları, boş alan oranları
ve sorgu performansı kontrol edilmelidir.

Sonuç olarak Database Shrink, rutin olarak uygulanması gereken bir optimizasyon 
yöntemi değil, belirli koşullarda disk alanını geri kazanmak amacıyla kullanılan
kontrollü bir veri tabanı yönetim işlemidir.

## Sözlükte keşfedin

###  Kalıcı Yönlendirme / 301 Yönlendirmesi

301 Yönlendirmesi (301 Redirect), diğer adıyla kalıcı yönlendirme; mevcut sayfanızdan
yeni sayfanıza ya da mevcut sitenizden yeni sitenize kalıcı bir şekilde yönlendirme
sağlamanızın oldukça kolay bir yoludur.

###  Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR)

Genel Veri Koruma Yönetmeliği, Avrupa genelindeki AB vatandaşlarının kişisel verilerini
korumak için oluşturulan yönetmelik olarak tanımlanır.

###  Tavsiye Motoru

Tavsiye motoru (Recommendation Engine), kullanıcılara inceledikleri sayfaların benzerleri
ile ilgili ürün / hizmet sunan bir yazılımdır.

###  A/B Testi

A/B Testi web sitesi / sayfası, mobil uygulama, reklam, varış sayfası (landing page)
gibi birçok alanda uygulanabilecek bir deney.

###  robots.txt

Robot engelleme protokolü (Robots.txt), Google gibi arama motorlarının botlarına
web sitenizin hangi bölümlerini ne şekilde tarayabileceğini belirtebileceğiniz txt
dokümanına verilen isimdir.

###  Finans Analitiği

Finans analitiği bir işletmenin ekonomik performansını değerlendirme ve gelecek 
stratejileri şekillendirme amacıyla gerçekleştirilen analiz yöntemidir.

###  Müşteri Yaşam Boyu Değeri

Müşteri yaşam boyu değeri (Customer Lifetime Value), bir müşterinin ilgili işletme
için sağlayacağı tüm gelirlerin beklenen toplamına deniyor.

###  Bilgi Mimarisi

Bilgi mimarisi; web sitesini, mobil uygulamayı, herhangi bir sosyal ağı ya da yazılım
programını kullanıcılar için daha anlaşılır ve kolay erişilebilir kılmak amacıyla
yapılan düzenlemeler bütünüdür.

###  Dofollow Link

Dofollow link, arama motoru botlarına, bir web sitesine yönlenen backlink’i takip
edebilme izni veren bir HTML niteliktir.

## Dijitalin nabzını  bizimle takip et

Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar
olmak için abone olun.

  Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi)
metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.