Title: Yapay Zeka (YZ) Author: Kriko Published: 20 Ağustos 2021 Last modified: 11 Temmuz 2026 --- 1. [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) / 2. [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) / 3. Y Harfi # Yapay Zeka **(YZ)** Yapay zekâ (Artificial Intelligence - AI), en yalın tanımı ile belirtmek gerekirse; kendisinden istenen görevleri yerine getirmek için insan zekâ ve davranışlarını taklit eden sistem ve makinelere deniyor. **Yapay zeka**, İngilizcede Artificial Intelligence olarak adlandırılan ve AI şeklinde kısaltılan, insan zekâsıyla ilişkilendirilen algılama, öğrenme, akıl yürütme, karar verme ve problem çözme gibi görevleri bilgisayar sistemleriyle gerçekleştirmeyi amaçlayan teknoloji alanıdır. Yapay zeka sistemleri belirli verilerden örüntüler çıkarabilir, tahmin üretebilir, sınıflandırma yapabilir veya otomatik karar süreçlerini destekleyebilir. Ancak bu sistemler insan zekâsını birebir kopyalamaz. Çoğu yapay zekâ uygulaması, belirli bir problemi çözmek için tasarlanmış algoritmalar ve modeller üzerinden çalışır. Günlük hayatta yapay zekânın farklı örnekleriyle karşılaşmak mümkündür. Müşteri hizmetlerinde kullanılan sohbet robotları, kullanıcıların sık sorulan sorularına hızlı yanıt vermek veya onları doğru destek kanalına yönlendirmek için kullanılabilir. Ancak her sohbet robotu gelişmiş yapay zekâ kullanmaz, bazıları yalnızca önceden tanımlanmış kurallar ve hazır cevaplar üzerinden çalışır. Doğal dil işleme ve makine öğrenmesi kullanan daha gelişmiş sistemler ise kullanıcı niyetini daha iyi anlayabilir ve daha esnek yanıtlar üretebilir. Öneri sistemleri de yapay zekânın sık görülen kullanım alanları arasındadır. Video platformları, e-ticaret siteleri ve müzik uygulamaları kullanıcıların geçmiş davranışlarını, tercihlerini ve benzer kullanıcıların etkileşimlerini analiz ederek öneriler sunabilir. Örneğin daha önce izlenen içerikler, beğeniler, arama geçmişi ve izleme süresi gibi veriler öneri modellerinde kullanılabilir. Bu sayede kullanıcıya daha ilgili içerikler veya ürünler gösterilebilir. Kurumlar yapay zekâdan müşteri hizmetleri, pazarlama, satış, operasyon, güvenlik, finans, insan kaynakları ve üretim gibi birçok alanda yararlanabilir. Yapay zekâ destekli sistemler tekrar eden görevleri otomatikleştirebilir, büyük veri kümelerini analiz edebilir ve karar alma süreçlerini hızlandırabilir. Örneğin dolandırıcılık tespiti, talep tahmini, kişiselleştirilmiş kampanya önerileri ve arıza öngörüsü gibi alanlarda kullanılabilir. Bu uygulamalar, doğru veri ve iyi tasarlanmış süreçlerle birlikte işletmelere verimlilik ve hız kazandırabilir. Yapay zekâ hakkında popüler kültürde zaman zaman aşırı iyimser veya aşırı kaygılı yaklaşımlar görülebilir. Bazı tartışmalar yapay zekânın kontrolsüz gelişimi, etik kullanımı, iş gücü üzerindeki etkileri ve güvenlik riskleri üzerine yoğunlaşır. Bu riskler ciddiye alınmalı ancak yapay zekânın bugünkü kullanım alanları çoğunlukla belirli görevleri yerine getiren dar kapsamlı sistemlerden oluşur. Bu nedenle yapay zekâ değerlendirilirken hem sunduğu fırsatlar hem de veri gizliliği, yanlılık, şeffaflık ve insan denetimi gibi konular birlikte ele alınmalıdır. Yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinde veri toplama, veri hazırlama, modelleme, eğitim, değerlendirme, dağıtım ve izleme gibi aşamalar bulunur. Algılama, öğrenme, akıl yürütme, planlama ve problem çözme gibi yetenekler farklı yapay zekâ yaklaşımlarıyla desteklenebilir. Akıllı araçlar, güvenlik sistemleri, akıllı ev teknolojileri, sağlık uygulamaları ve dijital asistanlar bu alanın pratik örnekleri arasında yer alır. Doğru kullanıldığında **yapay zekâ**, insan yaşamını kolaylaştıran, kurumların verimliliğini artıran ve yeni hizmet modellerinin gelişmesine katkı sağlayan önemli bir teknoloji alanıdır. ## Sözlükte keşfedin ### Çerez Çerez – Cookie, bilgisayarların tarayıcı dizinlerinde bulunan ve kullanıcıların girdiği web sitelerindeki hareketleri takip edip o siteler üzerinde hatırlanmalarını sağlayan metin dosyalarıdır. ### Bağlantı Metni Bağlantı metni (Anchor Text), hedef web sayfasını açmanızı sağlayan tıklanabilen köprü metni bağlantısında vurgulanmış olarak görülen metindir. ### Müşteri Deneyimi (CX) Müşteri deneyimi (Customer Experience - CX), pazarlamadan satışa, müşteri hizmetlerinden müşterilerin satın alma ile ilgili tüm etkileşimlerine kadar uzanan geniş bir kavram. ### robots.txt Robot engelleme protokolü (Robots.txt), Google gibi arama motorlarının botlarına web sitenizin hangi bölümlerini ne şekilde tarayabileceğini belirtebileceğiniz txt dokümanına verilen isimdir. ### Hiç Eskimeyen İçerik (Evergreen) Evergreen Content, bir diğer adıyla Evergreen içerik zamanın eskitemediği, adeta ömürlük içeriklerdir. ### Öne Çıkan Snippet Öne çıkan Snippet (Featured Snippet), Google üzerinde arama yapan kullanıcıların sorgusuna tam anlamıyla cevap veren, arama sonuçlarında ilk sıranın da üzerinde ayrı bir blok halinde görünen kısma deniyor. ### Uygulama Programlama Arayüzü (API) Uygulama programlama arayüzü (Application Programming Interface - API), bir uygulamanın fonksiyonlarına dışarıdan / uzaktan erişilip bu işlevlerin kullanılmasını sağlar. ### İlk Örnek (Prototip) İlk örnek (Prototip), bir kavramı ya da bir süreci test atmak amacı taşır. Bu amaç doğrultusunda, bir ürünün ilk / erken örneğine, modeline ya da sürümüne deniyor. ### Açık Grafik (Open Graph – OG) Açık grafik (Open Graph - OG), Facebook paylaşımlarınızda ön izlemelerinizi optimize etmenizi sağlayan, Youtube gibi devlerin de kullandığı önemli bir sistem. ## Dijitalin nabzını bizimle takip et Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar olmak için abone olun. Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi) metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.