Title: Zaman Serileri Analizi Author: Kriko Published: 22 Ağustos 2021 Last modified: 11 Temmuz 2026 --- 1. [Anasayfa](https://kriko.io/tr/) / 2. [Sözlük](https://kriko.io/tr/sozluk) / 3. Z Harfi # Zaman Serileri Analizi Zaman serileri analizi (Time Series Analysis), belirli bir zaman dilimi içerisinde gerçekleşen olayların ve işlemlerin analiz edilmesine yarar. **Zaman serileri analizi**, İngilizcede Time Series Analysis olarak adlandırılan ve zaman içinde kaydedilen verilerin incelenmesini sağlayan analiz yöntemidir. Zaman serisi, belirli bir olayın, işlemin veya ölçümün saat, gün, ay, yıl gibi zaman aralıklarına göre sıralanmış değerlerinden oluşur. Bu analiz sayesinde verinin zaman içindeki değişimi, eğilimi, dönemsel hareketleri ve olağan dışı durumları değerlendirilebilir. Amaç yalnızca geçmişi incelemek değil, geleceğe yönelik daha sağlıklı tahminler ve içgörüler üretmektir. Bir veri kümesinin zaman serisi olarak değerlendirilebilmesi için ölçümlerin zaman bilgisiyle birlikte kaydedilmiş olması gerekir. Verilerin önceki değerlerinin sonraki değerleri mutlaka etkilemesi şart değildir, ancak birçok zaman serisinde bu tür ilişkiler görülebilir. Örneğin borsa fiyatları, döviz kurları, sıcaklık değerleri, aylık satışlar ve web sitesi trafiği zaman serisi verilerine örnek gösterilebilir. Bu verilerde tarihsel sıra korunarak analiz yapılır ve değişimin hangi dönemlerde nasıl gerçekleştiği incelenir. Borsa verileri zaman serisi analizine sık verilen örneklerden biridir. Bir hissenin günlük kapanış fiyatları, işlem hacmi veya endeks değeri zaman içinde sıralanarak analiz edilebilir. Önceki günün kapanış değeri sonraki günün fiyat hareketleriyle ilişkili olabilir, ancak bir serinin zaman serisi sayılması için bu ilişkinin kesin olarak bulunması gerekmez. Önemli olan verilerin zaman damgası taşıması ve ölçümlerin kronolojik sırayla değerlendirilmesidir. İşletmelerde zaman serileri analizi satış, talep, stok, çağrı merkezi yoğunluğu, web trafiği ve müşteri davranışı gibi alanlarda kullanılabilir. Örneğin bir şirket aylık satışlarını yıllara göre inceleyerek büyüme eğilimini ve sezonluk değişimleri görebilir. Bir çağrı merkezi, günün hangi saatlerinde daha fazla çağrı aldığını analiz ederek vardiya planlamasını buna göre düzenleyebilir. E-ticaret siteleri de kampanya dönemlerinde trafik ve dönüşüm oranlarının nasıl değiştiğini zaman serisi verileriyle takip edebilir. Zaman serilerinde trend, mevsimsellik, döngüsel hareketler ve düzensiz dalgalanmalar gibi bileşenler incelenebilir. Dondurma satışlarının yaz aylarında artması, açık hava etkinliklerinin belirli dönemlerde yoğunlaşması veya turizm talebinin sezonlara göre değişmesi mevsimselliğe örnek gösterilebilir. Ekonomik göstergelerdeki uzun dönemli artış ya da azalışlar ise trend olarak değerlendirilebilir. Bu bileşenlerin doğru ayrıştırılması, daha isabetli tahminler yapılmasına yardımcı olur. Zaman serileri analizi yalnızca tahmin üretmek için kullanılmaz. Anomali tespiti, kapasite planlama, risk izleme, performans takibi ve operasyonel karar destek süreçlerinde de önemli rol oynar. Kullanılacak yöntem, verinin yapısına, zaman aralığına, örüntülerine ve analiz amacına göre seçilmelidir. Doğru uygulanan bir **zaman serileri analizi**, işletmelerin geçmiş verilerden öğrenmesine, değişimleri daha erken fark etmesine ve geleceğe daha hazırlıklı kararlar almasına katkı sağlar. ## Sözlükte keşfedin ### Etkileşimli İçerik Etkileşimli içerik; izleyicilerin, dinleyicilerin ya da okuyucuların bir içeriği izlemenin veya okumanın ötesinde ona aktif biçimde katılımlarını sağlayan bir içerik türüdür. ### Açık Grafik (Open Graph – OG) Açık grafik (Open Graph - OG), Facebook paylaşımlarınızda ön izlemelerinizi optimize etmenizi sağlayan, Youtube gibi devlerin de kullandığı önemli bir sistem. ### İleri Web Uygulaması (PWA) İleri Web Uygulaması, web sitelerinin görünümünü ve kullanıcı deneyimini mobil aplikasyonlarla benzer seviyeye getiren uygulamalara verilen isimdir. ### Hemen Çıkma Oranı Hemen Çıkma Oranı, web sitenize gelen kullanıcıların ana sayfa dışında herhangi bir başka sayfayı ziyaret etmeden sitenizden ayrılma yüzdesini gösteren bir ölçümdür. ### Sanal Özel Bulut Sanal özel bulut (Virtual Private Cloud), İngilizce kısaltması ile VPC bir tür bulut hizmeti modelidir. ### Müşteri Kaybı Analizi Customer Churn analizi, müşteri bağlılığını artırmaya ve müşteri kaybının sebeplerini tespit etmeye yönelik gerçekleştirilen bir analiz yöntemidir. ### Hedef Kitle Hedef kitle, gerçekleştirilen faaliyetlerin muhatabı olarak kabul edilen belirli demografik gruplardır. ### Veri Ambarı Veri ambarı, farklı birçok kaynaktan gelen verileri bir araya toplamak için kullanılan bir veri yönetim sistemidir. ### Reklam Engelleyici Reklam engelleyici, yani bilinen İngilizce adıyla ad blocker, azami müşteri deneyimi sunmak için web siteleri içinde yer alan reklamları, animasyonları ya da yorucu ögeleri engellemeye yarayan tarayıcı eklentileri olarak açıklanır. ## Dijitalin nabzını bizimle takip et Dijital dünyayı şekillendiren seçilmiş içgörüler, haberler ve fikirlerden haberdar olmak için abone olun. Bu kutucuğu işaretleyerek [gizlilik ve aydınlatma](https://kriko.io/tr/gizlilik-politikasi) metnimizi kabul ettiğinizi onaylamış olursunuz.