Genelgede, engelli ve yaşlıların toplumsal yaşamın her alanına diğer bireylerle eşit şekilde katılımlarının sağlanmasında erişilebilirliğin en temel gereklilik olduğu ve günümüzde birçok hizmetin elektronik hale gelmesi ile birlikte, web siteleri ve mobil uygulamaların farklı kullanıcı kitlelerine de hitap edecek tasarıma ve içeriğe sahip olmasının elzem hale geldiği vurgulandı.
Yeni Düzenlemeler ve Yükümlülükler
Genelge ile kamu kurumları, üniversiteler, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, belediyeye ait şirket, işletme ve iştirakler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, özel hastaneler, özel öğretim kurumları, ulaşım hizmeti sunan özel kuruluşlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan işletme belgesi alan A Grubu acenteler, iletişim ve internet hizmet sağlayıcıları ile 6563 sayılı Kanun kapsamındaki elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına, web siteleri ve mobil uygulamalarını erişilebilir hale getirmeleri talimatı verildi.
Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Sistemleri
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği İzleme Komisyonu'nu kurarak, dijital platformların erişilebilirliğini izlemek için bir sistem oluşturdu. Bu komisyon, web siteleri ve mobil uygulamaların erişilebilirlik durumunu denetleyecek ve yıllık raporlar yayımlayacak.
Ayrıca, Erişilebilirlik Danışma Komisyonu da oluşturulmuş olup, bu komisyon, çeşitli kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yaparak, erişilebilirlik standartlarının belirlenmesine yardımcı olacak.
İzleme Komisyonunun yanında Genelge ile ayrıca "Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Danışma Komisyonu" da kuruluyor. Bu Komisyon, İçişleri ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıkları, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, TÜRKSAT A.Ş. ve engellilik alanında faaliyet gösteren ulusal düzeyde en çok temsil gücünü haiz iki konfederasyonun temsilcilerinden oluşacak ve ihtiyaç halinde ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları ile üniversiteler, meslek kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri çalışmalara davet edilecek. İzleme Komisyonunun çalışmalarında ortaya çıkan tereddütlü hususların karara bağlanması ve İzleme Planı oluşturulmasında destek vermesi beklenen Komisyon, aynı zamanda ilgili tarafların erişilebilirliğin sağlanması sürecinde işbirliğini de hedefliyor.
İzleme sisteminin bir diğer parçasını ise her bir kurum, kuruluş, üniversite ve tüzel kişinin kendi bünyesinde kuracağı "Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği İnceleme Komisyonu" oluşturuyor. Web siteleri ve mobil uygulamalarının erişilebilirliğini teknik olarak incelemek ve hazırladığı raporları İzleme Komisyonuna sunmak üzere kurulacak olan Komisyon, kurum, kuruluş, üniversite ve tüzel kişilerin öz değerlendirme yapmalarını, ardından gerekli düzenlemeleri hayata geçirmelerini ve erişilebilirliği sürdürülebilir olarak sağlamalarını amaçlıyor.
Erişilebilirlik Logosu ve Kontrol Listesi
İzleme Komisyonunun değerlendirmeleri sonrasında, erişilebilir olduğu tespit edilen web siteleri ve mobil uygulamalar, "Erişilebilirlik Logosu" kullanma hakkına sahip olacak. Bu logo, platformların erişilebilirlik standartlarına uyduğunu ve bu konuda hassasiyet gösterdiğini simgeleyen bir işaret olacak. 2 yıl süreyle "Erişilebilirlik Logosu" kullanma hakkına sahip olacak ve erişilebilirlik koşullarını sağlamayan sitelere ilişkin bilgiler ise kamuoyuyla paylaşılacak.
Erişilebilirlik Kontrol Listesi, www.aile.gov.tr adresinde yayımlanmış ve kurumlar bu listeye göre kendi web sitelerinin ve mobil uygulamalarının erişilebilirlik durumlarını değerlendirecekler. Kontrol listesinde, Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu (WCAG 2.2)'nun A seviyesi kriterleri temel alınarak 31 ilkeye odaklanılmış. Bu liste, erişilebilirlik değerlendirmelerinin sistematik ve uygulanabilir şekilde yapılabilmesi için önemli bir araç olacak.
Kontrol Listesi ise şu şekilde:
| Sayfanın erişilebilir olması için Kontrol Listesinde yer alan sorulardan "*"lı olanların "evet", "**" lı olanın "hayır" şeklinde cevaplanması gerekmektedir. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sıra | Madde | Evet | Hayır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1 | Sayfada görsel (resim, grafik, captcha vb.) yer alıyor mu? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2* | Sayfada yer alan dekoratif amaçlı görseller hariç bütün resim, grafik vb. görseller için kodlamada alternatif metin (HTML'de |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3 | Sayfada metin ile sunulması halinde test (örneğin işitme testi gibi) veya alıştırmayı geçersiz kılacak metinsel olmayan içerik var mı? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4* | Test (örneğin işitme testi gibi) veya alıştırmanın metin alternatifi, içeriğin açıklayıcı tanımlaması olarak sunuldu mu? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 5 | Sayfa içerisinde belli bir duyusal deneyim için metinsel olmayan içerik eklendi mi? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 6* | Metinsel olmayan içerik için açıklayıcı alternatif metin etiketi kullanıldı mı? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 7 | Sayfada CAPTCHA var mı? (Cevabınız hayırsa Soru 10'a geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 8* | CAPTCHA için metin ile açıklama sağlandı mı? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 9* | CAPTCHA için alternatif yöntemler (sesli CAPTCHA vb.) sunuldu mu? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 10 | Sayfada zamana dayalı medya (video, film, slayt, ses vb.) var mı? (Cevabınız hayırsa Soru 12'ye geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 11* | Zamana dayalı medya içeriğinin tamamının veya özetinin metinsel alternatifi var mı? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 12 | Kullanıcı ara yüzünde form öğeleri (örneğin düğme), diğer form elemanları veya kodlama ile yaratılmış görsel öğeler kullanıldı mı? (Cevabınız hayırsa Soru 14'e geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 13* | Sayfada kullanılan form öğelerinden düğme veya benzeri form elemanlarının amaçlarını açıklayıcı etiketler (HTML'de |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 14 | Sayfada önceden kaydedilmiş yalnızca ses (podcast vb) veya yalnızca görselin bulunduğu sesin olmadığı video öğesi var mı? (Cevabınız hayırsa Soru 16'ya geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 15* | Yalnızca ses veya yalnızca video öğesi için eş değerli bilgiler sunan alternatif (altyazı, işaret dili tercümesi, transkript vb.) kullanıldı mı? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 16 | Önceden kaydedilmiş sesli içerik (podcast, ses ve görüntüyü bir arada sunan video vb.) var mı? (Cevabınız hayırsa Soru 19'a geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 17* | Önceden kaydedilmiş sesli içerik için sesli içeriğin alternatifi yoksa altyazı sunuldu mu?
(Önceden kaydedilmiş sesli içerik metin içeriğinin alternatifiyse, altyazıya ihtiyaç yoktur. Sesli içeriğin alternatif olduğunun belirtilmesi yeterlidir.) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 18* | Önceden kaydedilmiş sesli içerik için sunulan seslendirme ya da metinsel alternatiflerde kullanıcılara içeriğin anlaşılmasını kolaylaştıracak betimleme içeren ek bilgiler sunuldu mu? (Örneğin video görüntüsünü anlatırken "ekranın sağında genç bir erkek yer alıyor" şeklinde betimleme yapmak.) (NOT: Sese dayalı videolarda (örneğin röportaj gibi) sesli betimleme yapılmasına gerek yoktur.) (NOT: Önceden kaydedilmiş sesli içerik metin içeriğinin alternatifiyse, altyazıya ihtiyaç yoktur. Sesli içeriğin alternatif olduğunun belirtilmesi yeterlidir.) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 19* | Sitede yer alan gezinim öğeleri ve bağlantılar birbirinden ayırt edilebilecek şekilde gruplandırıldı mı?
(Örneğin: Radyo düğmeleri veya onay kutuları gibi bir grup form öğesini işaretlemek için gruplama yapılması gibi) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 20 | Sayfa içerisinde başlık var mı? (Cevabınız hayırsa Soru 23'e geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 21* | Sayfa içerikleri anlaşılır olacak şekilde başlıklandırıldı mı? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 22* | Kodlamada sayfa başlıklarında başlık etiketi (HTML'de … |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 23 | Sayfada paragraf var mı? (Cevabınız hayırsa Soru 25’e geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 24* | Kodlamada paragraf etiketi (HTML’de etiketi gibi) kullanıldı mı? |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 25 | Sayfada liste var mı? (Cevabınız hayırsa Soru 27’ye geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 26* | Kodlamada listeler için (HTML’de
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 27 | Sayfada tablo var mı? (Cevabınız hayırsa Soru 32’ye geçiniz.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 28 | Kullanılan tablo veri tablosu mu? (NOT: Kullanılmak istenen tablo veri tablosu değilse ve görsel için kullanılıyorsa CSS kullanılması gerekmektedir.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 29* | Tablo için tablo etiketi (HTML’de
Paylaş:
0 YorumYorum yazDiğer Yazılar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||












