Web sitelerini çoklu dil yapısından söz edilebilmesi için sayfaların farklı dillerde içerik sunması gerekir. Google’a sayfa içeriğinin farklı yerel sürümleri olduğunu belirtirken bir takım HTML etiketler kullanılır. “HTML Lang” ve “Hreflang” etiketleri ile sayfaların hangi dilde olduğu ve hangi alternatif dilde karşılık URL’leri olduğunu belirtmek için kullanılır. Bunun yanında XML site haritasını da çoklu dil yapısına uygun olarak kurgulamak gerekir.
SEO’ya Fayda Sağlamak İçin Sayfa Çevirileri Nasıl Yapılmalıdır?
Çoklu dil seçeneği için web sitelerinde sayfa içeriğindeki dilin değişmesi yeterli değildir. SEO dostu bir çoklu dil yapısı kurgulamak için işin teknik süreçlerin yanı sıra dillerin çevrilme biçimi de oldukça önemlidir.
Sayfaların çeviri yapılacak ilgili dillere otomatik çeviri ya da çeviri araçları ile yapılmaması gereklidir. Bununla beraber ChatGPT gibi yapay zeka araçlarından da çevrilmemesi gerekir çünkü bu çevirilerin insan elinden geçmediğini Googlebot kolaylıkla tespit edebilir ve site genelinde olumsuz sinyallere sebep olabilir.
Bu konuda SEO dostu çoklu dil yapısı için içeriğin çevirisi yapılırken yerel bir kişinin elinden yazılması gerekir. Bu sayede hem hedeflenen dil veya bölgedeki kullanıcılara aşina olduğu bir içerik sunarken arama motoru botlarına da faydalı bir içerik sunmak mümkün olur.
HTML Lang=bölge_kodu Etiketi Nedir & Ne İşe Yarar?
HTML Lang kodu bir web sayfasının kullandığı dil veya bölgeyi belirtmek için kullanılır. Bu sayede dokümanın dilinin ne olduğunu ilk aşamada arama motoru botlarına sunabiliriz. Çoklu dil yapısında da sayfa içeriği ve URL değiştiğinde bu kodun ilgili dil veya bölge özelinde değişiyor olması gereklidir.
HTML Lang Kodu:
<html lang=”bölge_kodu”>
Kullanım Örneği:
Türkçe ve İngilizce dili içeren bir web sitesinde Türkçe dilindeki sayfalarda <html lang=”tr”> kullanırken İngilizce sayfalarda ise <html lang=”en”> kullanılmalıdır.
Hreflang Etiketi Kullanımı
Hreflang etiketi sayfaların <head></head> kodları arasında belirtilen sayfanın farklı dil versiyonlarında karşılık gelen URL’leri anote etmek için kullanılır. Bu sayade arama motoru botlarının bu sayfaları kopya içerik olarak tanımlaması önlenir. Farklı dil versiyonu olsa da sayfa içeriği görsel, başlık, içerik gibi alanlarda anlamsal olarak benzerlik göstereceğinden hreflang etiketi kullanımı çoklu dil yapısında mutlaka kullanılmalıdır.
X-default değeri her hreflang kullanımında bulunması gereken bir etikettir. Hreflang içerisinde dillerin altrernatif versiyonlarına yer verirken x-default da ise sayfanın varsayılan URL’sini belirtmek için kullanılır. Yani dil karşılığı olmayan bir dil için gösterilecek varsayılan dil versiyonunu belirtmek için kullanılır.
<link rel=”alternate” hreflang=”dil_kodu” href=”alternatif_dil_sayfa_URL’si”/>
<link rel=”alternate” hreflang=”x-default” href=”varsayılan_dil_sayfa_URL’si”/>
Hedefleme Yapılmayan Bölgeler İçin X-default Değeri Nasıl Kullanılır?
Bir örnek üstünden açıklamak gerekirse web sitesinde İngiltere ve Fransa’nın hedeflendiğini düşünelim. İtalya’dan gelecek kullanıcın web sitesine girdiğinde kullanmak istediği dili kendi seçeceği bir dil seçme açılış sayfasına yönlendirmek olabilir.
Bu senaryoda x-default değeri sayfanın dil karşılığı olan URL yerine doğrudan dil seçme sayfasını referans gösterebilirsiniz. Bu sayede gelen kullanıcıya içerik sunulan diller arasında bir seçenek sunulabilir.
Hreflang Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
- Hreflang anatasyonunun <head></head> etiketleri arasında kurgulanması,
- Dil karşılığı olan tüm sayfaların eklenmesi,
- Dil sürümü olan sayfaların kendini referans göstermesi yani x-default değerinin anote edilmesi,
- Desteklenen dil ve bölge kodları belirtilmesi gereklidir.
Hreflang’de Kullanılan Tanımlamalar |
|
|---|---|
| href | İçerisine işaret edilecek dil karşılığı sayfa URL’i girilmelidir. |
| hreflang | İçerisine dil/bölge kodu girilmelidir. |
| x-default | Hedefleme yapılamayan bölgelerde kullanılacak varsayılan dil için kullanılmalıdır. |
Hreflang Kullanım Örnekleri
Tişört satışı yapan ve Amerika, İngiltere, Almanya, Türkiye’de faal bir e-ticaret firması için hreflang kurgusunun nasıl olması gerektiğini inceleyelim. Aşağıdaki örnek tişört listelenen sayfa için hazırlanmıştır:
URL Kurgusu:
- İngiltere’de İngilizce dili konuşanlar için: https://t-shirt.com/en-gb/t-shirts
- Amerika’da İngilizce dili konuşanlar için: https://t-shirt.com/en-us/t-shirts
- Almanya’da Almanca dili konuşanlar için: https://t-shirt.com/de-de/t-shirts
- Almanya’da İngilizce dili konuşanlar için: https://t-shirt.com/en-de/t-shirts
- Almanya’da Türkçe dili konuşanlar için: https://t-shirt.com/tr-de/t-shirts
- Türkiye’de Türkçe dili konuşanlar için: https://t-shirt.com/tisort
Bu URL kurgusunda Türkçe dili varsayılan dil olarak kök dizinde (root path’te) yer almakta. Şimdi hreflang kurgusunun nasıl olması gerektiğini inceleyelim:
https://ornek.com/tisort sayfası için hreflang kurgusu aşağıdaki gibi kurgulanmalıdır:
<link rel=”alternate” hreflang=”tr-tr” href=”https://ornek.com/tisort” />
<link rel=”alternate” hreflang=”en-gb” href=”https://ornek.com/en-gb/t-shirts” />
<link rel=”alternate” hreflang=”en-us” href=”https://ornek.com/en-us/t-shirts” />
<link rel=”alternate” hreflang=”de-de” href=”https://ornek.com/de-de/t-shirts” />
<link rel=”alternate” hreflang=”en-de” href=”https://ornek.com/en-de/t-shirts” />
<link rel=”alternate” hreflang=”tr-de” href=”https://ornek.com/tr-de/t-shirts” />
<link rel=”alternate” hreflang=”x-default” href=”https://ornek.com/tisort” />
Hreflang Etiketinde En Sık Yapılan Hatalar
- X-default kullanılmaması: X-default değişkeni tanımlanmadığında sayfanın hedeflemediği bir dil veya bölge için varsayılan olarak sunulacak dil sürümünün görüntülenememesine sebep olur.
- Tüm dil sürümlerinin hreflang’te belirtilmemesi: Her sayfanın diğer dillerde karşılık gelen versiyonlarının hreflang anatasyonunda belirtilmemesi kopya içerik oluşturulmasına sebep olur.
Çoklu Dil Yapısında URL Nasıl Olmalıdır?
URL yapısı SEO için herkesin de bildiği gibi optimize edilmesi gereken bir alandır. Çoklu dil yapısında ise sayfaların ve içeriklerin gruplanabilmesi için oldukça önemlidir. Her dil ve bölge hedeflenmesi için URL yapısı oluştururken dikkat edilmesi gereken bazı konular vardır. Bunların başında da dil ve ülke kodlarının sıralaması gelir. Bu dil kodları ISO 639-1 biçiminde belirtilmelidir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise tek başına ülke kodu belirtilemeyeceğidir. Yalnızca dil kodu geçerli bir hedeflemedir ancak yalnızca ülke kodu hedeflemesi kabul edilmemektedir. Google ülke kodlarına bakarak dil hedeflemesini otomatik olarak sağlamamaktadır.
Google yönergelerine göre dil ve ülke kodu sırasıyla {$dil_kodu}-{$ülke_kodu} gibi kullanılmalıdır. Dil desteğini destekleyen URL yapısı için örnekler:
- /en-us/ Amerika’da İngilizce konuşanlar için
- /en-gb/ İngiltere’de İngilizce konuşanlar için
- /en-tr/ Türkiye’de İngilizce konuşanlar için
- /de-au/ Avusturya’da Almanca konuşanlar için
- /de-be/ Belçika’da Almanca konuşanlar için
- /nl-be/ Belçika’da Felemenkçe konuşanlar için
- /fr-be/ Belçika’da Fransızca konuşanlar için
Dil desteğini desteklemeyen URL yapısı için örnekler:
- Belçika’da fransızca konuşanları hedeflemek için /be/ kullanılmamalıdır çünkü “be” tek başına kullanıldığında ISO 639-1 biçimine göre Belarusça anlamını taşır. Bu örnekte hedeflenen dil ve bölge hatalı olacaktır.
Çoklu Dil Yapısında URL Oluşturma Metotları
Sub-domain (Alt Alan Adı):
Alt alan adında dil kurgusu yapmak çoklu dil yapısı için kullanılabilir bir yapıdır. Örneğin; en.ornek.com gibi bir yapıda ilgili dil alt alan adında kurgulanabilir.
Sub-folder (Alt Klasör):
Dil için URL path’i oluşturulması ile kurgulanabilir. Örneğin; ornek.com/en/ gibi bir yapıda ilgili dil alt dizinde kurgulanabilir.
Alan Adı Uzantısı:
Alan adı uzantısı ile dil kurgusu yapmak çoklu dil yapısı için kullanılabilir bir diğer yapıdır. Örneğin; ornek1.en, ornek2.de, dil seçeneğinin alan adı uzantısında olması gibi bir yapıda ilgili dil alan adı uzantısıyla kurgulanabilir.
Parametre:
Parametre ile dil seçenekleri gruplanabilir. Örneğin; ornek.com/?dil=tr gibi bir yapıyla farklı diller kurgulanabilir. Bu parametrelerin robots.txt dosyasından engellenmemiş olması gerekir.
Bu dört seçenek arasında en çok tercih edilen yapı alt klasör (sub-folder) ve alt domain (sub-domain) içerisinde dil seçeneklerinin kurgulanmasıdır. Benim tavsiyem ise alt klasör ile kurgulandığında domain otoritesi için artan anahtar kelime sayısı ve arama motoru botlarının dil versiyon URL’lerini daha kolay taraması sağlanabilir.
Tişört satışı yapan ve Amerika, İngiltere, Almanya, Türkiye’de faal bir e-ticaret firması için örnekleyelim:
Aşağıdaki örnekte alt klasör (sub-folder) yapısı için örneklenmiş URL yapısı bulunuyor.
Dil/Bölge Hedeflemesi İçin URL Yapısı |
|
|---|---|
| https://example.com/en/ | Yalnızca dil olarak İngilizce olduğunu belirtilen URL |
| https://example.com/en-us/ | İngilizce dilinde Amerika’yı hedefleyen ve Amerikan Doları ($) fiyatı gösteren URL |
| https://example.com/en-gb/ | İngilizce dilinde İngiltere’yi hedefleyen ve İngiliz Sterlini (£) fiyatı gösteren URL |
| https://example.com/de-de/ | Almanca dilinde Almanya’yı hedefleyen ve Euro (€) fiyatı gösteren URL |
| https://example.com/ | Root path’te varsayılan dil ile istenen dil hedeflenebilir veya dil seçimi yapılacak bir landing page kurgulanabilir. Bu örnekte root path’te Türkçe dili hedefleniyor. |
Çoklu Dil Yapısına Uygun XML Site Haritası (Sitemap) Nasıl Oluşturulur?
Site haritası kullanımı arama motorlarının web sitenizi daha verimli bir şekilde taramasına yardımcı olur. Site haritası ile sitemizde önemli gördüğümüz sayfaları Google’a bildirmiş oluyoruz. Uluslararası web sitelerin artışıyla Aralık 2011 yılında Google, çoklu dil yapısı destekleyen site haritası anatosyonunu duyurdu.
UTF-8 formatında olan bu XML site haritası dosyalarını çoklu dil yapısına uygun olacak şekilde optimize etmek için hreflang kurgusuna benzer bir mantıkta ilerlemek gereklidir. Her sayfanın dil karşılığı olan sayfaları <xhtml:link rel=”alternate” ile belirtmek gerekiyor. Yukarıdaki tişört satışı örneği için çoklu dil desteği veren (multilingual) XML site haritasına bir göz atalım:
<?xml version=”1.0″ encoding=”UTF-8″?>
<urlset xmlns=”http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9″>
<url>
<loc>https://t-shirt.com/tisort</loc>
<lastmod>2021-06-25</lastmod>
<xhtml:link rel=”alternate” hreflang=”tr-tr” href=”https://t-shirt.com/tisort”></xhtml:link>
<xhtml:link rel=”alternate” hreflang=”en-gb” href=”href=”https://t-shirt.com/en-gb/t-shirts”></xhtml:link>
<xhtml:link rel=”alternate” hreflang=”en-us” href=”href=”https://t-shirt.com/en-us/t-shirts”></xhtml:link>
<xhtml:link rel=”alternate” hreflang=”de-de” href=”href=”https://t-shirt.com/de-de/t-shirts”></xhtml:link>
<xhtml:link rel=”alternate” hreflang=”en-de” href=”href=”https://t-shirt.com/en-de/t-shirts”></xhtml:link>
<xhtml:link rel=”alternate” hreflang=”tr-de” href=”href=”https://t-shirt.com/tr-de/t-shirts”></xhtml:link>
</url>
</urlset>
Çoklu Dil Yapısında XML Site Haritası Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Çoklu dil yapısında site haritasını kurgularken normal site haritasından farklı olarak <url> </url> içerisindeki sayfanın karşılığı olan URL’lerin ile tüm alternatif dil versiyonlarını <xhtml:link rel=”alternate ile belirtmek gereklidir. Bu konu dışında XML site haritası hazırlarken aşağıdaki hususlara dikkat etmek gereklidir:
- Google, tüm biçimlerde standart site haritası protokolünün kullanılmasını bekler ve her bir site haritasının max. 50.000 URL içermesi gerekmektedir.
- XML formatında olmalıdır. /sitemap.xml şeklinde oluşturulabilir. Eğer data kırılımlı olarak oluşturulması düşünülüyorsa sitemap’ler bu noktada çeşitlendirilebilir.
- Sitemap içerisinde 3xx, 4xx ve 5xx HTTP Status Kodları içeren URL’leri bulunmamalıdır. Yalnızca 200 Success kodu veren URL’ler yer almalıdır.
- Sitemap’te noindex meta-tag’ı içeren sayfalar yer almamalıdır.
- XML sitemap dosyası dinamik olarak her gün oluşturulması gerekli. Sayfalar siteden silindiğinde veya kaldırıldığında sitemap dosyasında da kaldırılmalıdır.
- Dosya UTF-8 biçimiyle oluşturulmalıdır.
Çoklu dil yapısında web sitelerinin nasıl optimize edileceği ve SEO için Google yönergelerine uygun optimizasyonun nasıl yapılacağını detaylıca inceledik. Global olarak içerik, ürün veya hizmet pazarlayan web siteler bu sayede doğru dil veya bölge hedeflemesi yapabilirler.
