SEO (arama motoru optimizasyonu) stratejilerinin en önemli bileşenlerinden biri, doğru yönlendirmelerin yapılmasıdır. 301 yönlendirmesi, internet siteleri arasında yapılan yönlendirme işlemlerinin en etkili yöntemidir. Bu yöntem, internet sitenizin SEO performansını iyileştirmek için önemlidir. Bu makalede 301 yönlendirmesi nedir, nasıl yapılır ve SEO açısından neden önemlidir, detaylı bir şekilde ele alınacaktır.
301 Yönlendirmesi Nedir?
301 yönlendirmesi, bir internet sitesinin belirli bir URL'sinin, farklı bir URL'ye yönlendirilmesi işlemidir. Bu işlem, eski URL'deki içerikleri ve trafikleri yeni URL'ye aktarır. Bu yönlendirme, kullanıcılara ve arama motorlarına, eski URL'lerin artık kullanılmadığını ve yeni URL'lerin geçerli olduğunu bildirir. 301 HTTP yönlendirmesi bu doğrultuda kalıcı yönlendirme olarak da adlandırılabilir.
301 yönlendirmesinin kalıcı yönlendirme olarak adlandırılmasının sebebi, orijinal URL'nin artık kullanılmadığını ve arama motorlarının yönlendirilen URL'yi dikkate alması gerektiğini belirtmesidir. Yani biraz daha detaylandıracak olursak, arama motoru botları dizindeki orijinal URL'yi yönlendirilen URL ile değiştirir. Bu bağlamda yapılacak yönlendirmeler, dikkatli bir şekilde yapılmalıdır.
Örnekle açıklamak gerekirse, yönlendirme kodu tanımlanan bir A sayfasına erişmeye çalışan ziyaretçiler B sayfasına yönlendirilecektir:
https://www.site.com/a-sayfasi.html -> https://www.site.com/b-sayfasi.html
Böyle bir yönlendirme komutu kullanıldığında /a-sayfasi.html adresine giriş yapan ziyaretçiler otomatik olarak /b-sayfasi.html adresine kalıcı olarak yönlendirilecektir. Yani /a-sayfasi.html adresini görmek isteyen kullanıcılar artık /b-sayfasi.html adresini göreceklerdir.
Diğer HTTP durum kodlarının anlamlarını merak ediyorsanız sizler için hazırladığımız "HTTP Durum Kodları ve Anlamları – Bilinmesi Gerekenler" içeriğini inceleyebilirsiniz.
301 Yönlendirmesi Ne Zaman Kullanılır?
301 yönlendirmesi, bir internet sitesinde birçok farklı nedenle kullanılabilir. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Bir sayfanın veya internet sitesinin URL'sini değiştirirken,
- Web sitesi içeriği taşındığında (migration süreçlerinde),
- Farklı (birden fazla) internet sitesinin veya sayfaların birleşmesi sonucunda,
- Farklı alan adlarına sahip internet sitelerinin birleşmesi sonucunda,
- Siteniz http://site.com, http://www.site.com, https://site.com ve https://www.site.com gibi farklı varyasyonlarda açılıyorsa, bu varyasyonları seçtiğiniz ana adrese toplamak için,
- Kırık sayfaları, ikame ve alternatif sayfalara yönlendirmek istediğinizde,
- Yinelenen içerik sorunları yaşadığınızda,
- E-ticaret sitelerinde artık üretilmeyen ürün sayfalarını müşterilere en uygun olacak alternatif, ikame ürünlere yönlendirirken,
- Yanlış kurgulandığını düşündüğünüz, anahtar kelime ve sayfa içeriğiyle uyuşmayan URL'leri yeni oluşturduğunuz URL'lere yönlendirirken.
Siteyi eski alan adından yeni bir alan adına taşırken tüm sayfalar, yeni alan adındaki karşılıklarına page to page olacak şekilde yönlendirilmelidir. Yönlendirme haricinde bu tür durumlarda Google Search Console gibi araçlardan arama motorlarını bilgilendirmeniz de gerekecektir.
301 yönlendirmesi, eski URL'deki trafikleri yeni URL'ye yönlendirmesi sayesinde, sayfaya gelen trafiğin doğru adrese yönlendirilmesine ve arama motoru botlarının doğru adrese gitmesine yardımcı olur. Aynı zamanda bu URL'e çıkılan backlink sinyallerini yeni URL'e aktarır.
Unutmayın, yönlendirmenin geri döndürülmeyeceğinden emin olduğunuz vakit 301 yönlendirmesini kullanmalısınız. Aksi halde vermiş olduğunuz sinyaller SEO çalışmalarınıza zarar verebilir.
301 Yönlendirmesi Ne Zaman Kullanılmamalıdır?
301 yönlendirmesinin kullanılması gerektiği yerler olduğu gibi kullanılmaması gereken senaryolar da bulunuyor. Bu senaryoları örneklendirecek olursak;
- E-ticaret siteleri için sezonsal olarak açılmış sayfaların yönlendirmelerinde,
- Stoğu bitmiş fakat yakın zamanda tekrar stoğa açılacak ürün sayfaları için,
- Kampanya sayfaları için,
- Coğrafya hedeflemesi yapıldığında,
- A/B test senaryolarında,
- Cihaz hedefleme yapıldığında.
Bu senaryolarda geçici yönlendirme olan 302 kullanılmalıdır.
301 Yönlendirmesi Nasıl Yapılır?
301 yönlendirmesi, bir internet sitesinin sunucusu üzerinden yapılır. Yönlendirme işlemi için, sunucunun yapılandırma dosyasında, .htaccess dosyasında veya CMS (içerik yönetim sistemi) kullanıp bir yönlendirme eklentisi yükleyerek yönlendirme yapılabilir. Bununla birlikte, yönlendirme işlemi doğru yapılandırılmazsa, arama motorları ve kullanıcılar için sorunlara neden olabilir.
301 HTTP ile yönlendirme yapmak için, internet sitesinin yönetim panelinde veya hosting sağlayıcının kontrol panelinde yönlendirme ayarlarına erişmeniz gerekiyor. Ardından, sunucunun root dizininde bulunan .htaccess dosyasına veya internet sitesinin yönetim panelindeki yönlendirme ayarlarına girmeniz gerekiyor.
Yönlendirme işlemi sırasında, eski URL'nin kullanıcıların karşısına çıkması yerine, otomatik olarak yeni URL'ye yönlendirme yapılır. Bu yönlendirmenin yapılması için .htaccess dosyasına bir yönlendirme kuralı eklenir. Örneğin, eski bir internet sayfasının yeni bir adrese yönlendirilmesi gerekiyorsa, .htaccess dosyasına aşağıdaki kod eklenir:
Redirect 301 /eski-adres/ https://www.yeni-adres.com/
Aynı işlemi RedirectPermanent komutuyla da yapabilirsiniz:
RedirectPermanent /eski-adres/ https://www.yeni-adres.com/
Bu kodda "eski-adres" kısmı eski sayfanın adresini, "yeni-adres" kısmı ise yönlendirmenin yapılacağı yeni adresi belirtir. Son kısımda yönlendirme hedefinin tam URL'i eklenmelidir. Bu kod sayesinde, kullanıcılar eski adrese girdiklerinde otomatik olarak yeni adrese yönlendirilirler.
Hazır veya özel CMS paneli kullanıyorsanız bu hazır paneller yönlendirme ile ilgili özel bir alan sunuyor olabilirler. Bu paneller üzerinden yönlendirmelerinizi gerçekleştirebilirsiniz.
WordPress İçin 301 Yönlendirmesi Yapabileceğiniz Eklentiler
WordPress yönlendirme eklentileri, internet sitenizin yönetim panelinde kolayca kalıcı yönlendirme yapmanıza olanak tanır.
- Yoast SEO Premium
- Redirection
- Simple 301 Redirects
gibi popüler eklentiler bu işlem için kullanılabilir. Bu eklentilerin kurulumu ve kullanımı oldukça basittir. Bunun yanı sıra PHP kodunu kullanarak da bu işlemi gerçekleştirebiliriz: WordPress temasının functions.php dosyasına birkaç satır PHP kodu ekleyerek de 301 kalıcı yönlendirmesi yapabilirsiniz. Bu yöntem, WordPress'teki diğer yöntemlere göre daha az kullanılır ve WordPress temanızın koduna hakim olmanızı gerektirir.
Örnek bir yönlendirme kodu:
add_action('template_redirect', 'custom_redirect');
function custom_redirect() {
if (is_singular('eski-post-turu')) { //Eski post türünü burada belirtin
wp_redirect(home_url('/yeni-url/'), 301); //Yeni URL'yi burada belirtin
exit;
}
}
301 Yönlendirmesi Neden Önemlidir?
301 kalıcı yönlendirmesi, internet sitenizin SEO performansını korumak için önemlidir. Bir internet sitesi, arama motorlarında belirli bir sıralama almak için çok sayıda faktöre ihtiyaç duyar. Bu faktörlerden biri de sitenin URL'leri ve bu URL'lerin geçerliliğidir. Eski URL'lerin silinmesi veya değiştirilmesi, sitenizin arama motorlarındaki sıralamasını olumsuz etkileyebilir.
301 yönlendirmesi, eski URL'lerdeki trafikleri yeni URL'lere yönlendirdiği için, eski URL'lerin silinmesi veya değiştirilmesi sonrasında web sitenizin SEO performansının düşmesini önler. Ayrıca, eski URL'lere verilen backlinkler de yeni URL'lere yönlendirildiği için, web sitenizin backlink profilinin korunmasına yardımcı olur.
Ziyaretçi 404 sayfası ile karşılaştığında ilgili içeriği kendi başına bulmak zorunda kalması yerine, kurulacak doğru yönlendirme bağlantısıyla aradığı bilgilere hızlıca ulaşması sağlanabilir. Arama motoru botları tarafında ise botlar bozuk URL'leri anlamlandırmak ve analiz etmek için efor harcar. Harcayacağı bu eforu, ilgili sayfalara yönlendirerek o sayfalarda yapmasını sağlayabiliriz. Böylece tarama bütçemizden (crawl budget) ciddi bir şekilde tasarruf edebiliriz.
301 Yönlendirmesinin SEO’ya Etkisi
301 yönlendirmesinin SEO'ya çok ciddi etkisi vardır. Yönlendirme yapılan sayfa dizindeki orijinal URL ile değişir ve PageRank'i yeni sayfaya iletir. Bu sebeple yapılacak yönlendirmeler oldukça kritiktir ve minimum sayıda yapılması gerekmektedir.
A -> B -> C şeklinde yapılan yönlendirme yerine direkt A -> C ve B -> C şeklinde kurgulanmalıdır. Zincir şeklinde yapılan yönlendirmeler, yönlendirme zinciri (redirect chain) sorunlarına neden olabilir.
Sürekli yönlendirme yapmak da iyi değildir. Geçmişte yönlendirmelerin PageRank'in yaklaşık %15'ini kaybettirdiği söyleniyordu. Google, 2016'da 30x yönlendirmelerde PageRank kaybı yaşanmadığını açıkladı. Yine de gereksiz yönlendirmelerden kaçınmakta fayda var.
301 ile Diğer Yönlendirme Türleri Arasındaki Farklar
Bazı yönlendirmeler ziyaretçileri kalıcı olarak yönlendirirken bazı yönlendirmeler ise ziyaretçileri geçici olarak ilgili sayfalara yönlendirmektedir. Genellikle yönlendirme yöntemleri ikiye ayrılmaktadır:
Sunucu taraflı yönlendirmeler, sunucu tarafından gerçekleşmektedir. Bir sayfa için gönderilen HTTP isteği sunucu tarafından alınır ve isteği gönderen agent'lar, belirlediğiniz kalıcı veya geçici yönlendirme durum koduyla yanıtlanır. Sunucu taraflı en yaygın yönlendirmeler 30x HTTP durum kodlarıdır.
İstemci (client side) taraflı yönlendirmeler ise tarayıcılar tarafından gerçekleştirilir. İstemci tarafında yapılan en yaygın yönlendirme seçenekleri Meta Refresh ve JavaScript yönlendirmesidir.
| Sunucu Taraflı Yönlendirmeler | İstemci (Client) Taraflı Yönlendirmeler |
|---|---|
| 301 Kalıcı Yönlendirme | Meta Refresh Yönlendirmesi |
| 302 Geçici Yönlendirme | JavaScript Yönlendirmeleri |
| 307 Geçici Yönlendirme | – |
| 308 Kalıcı Yönlendirme | – |
302 Geçici Yönlendirme
Geçici yönlendirme, adından da belli olacağı gibi, trafiği yalnızca geçici olarak yönlendirmek istediğiniz zaman kullanacağınız yönlendirme yöntemidir. Bir belge veya bir web sayfasının geçici olarak başka bir URL'e taşındığı sinyalini verir.
302 yönlendirmesi geçici olarak tanımlandığı için eski URL, yeni URL'e aktarılmaz. Eski URL de ayrı bir şekilde taranmaya devam eder. Arama motorları (Google, Bing, Yandex..) eski ve yeni URL'leri değerlendirmeye devam eder. Bu sebeple 302 yönlendirmesini yalnızca belirli bir süre için yapacağınız yönlendirmelerde kullanmalısınız. Aksi takdirde tarama bütçesine zarar verebilirsiniz.
Redirect 302 /a-sayfa.html https://site.com/ilgili-b-sayfasi.html
307 Geçici Yönlendirme
307, 302'ye benzeyen geçici bir yönlendirme türüdür. Farkı, istek yönteminin (GET, POST gibi) yönlendirme sırasında değiştirilmesine izin vermemesidir. HTTP/1.1 ile tanımlanmıştır. Arama motorları tarafından 302 gibi değerlendirilir.
308 Kalıcı Yönlendirme
308, 307 geçici yönlendirmesinin kalıcı karşılığıdır. 301'e benzer şekilde kalıcıdır ve aynı zamanda istek yönteminin değişmesine izin vermez; form gönderimleri gibi POST isteği içeren işlemler için tercih edilebilir. Google, 308'i 301 ile aynı şekilde değerlendirir.
İstemci (Client) Taraflı Yönlendirmeler
Eğer sunucu taraflı yönlendirme desteği yoksa istemci taraflı yönlendirmeler kullanılabilir. Ancak SEO stratejileri için bazı dezavantajları olabilir. Tarayıcı tarafından yorumlandığı için her tarayıcı bu yönlendirmeleri desteklemeyebilir. Bununla birlikte arama motorları burada yapılan yönlendirmeleri sunucu taraflı yönlendirmeler gibi tam olarak yakalayamayabilir.
Meta Refresh yönlendirmesi sitenin <head> kodları arasında kullanılmaktadır:
<meta http-equiv="refresh" content="0; url=https://adres.com/baska-url/">
Google, bu yönlendirme metodunu kullanıcı deneyimi ve işlem süresinde yaşanan gecikmeler sebebiyle önermemektedir.
JavaScript yönlendirmeleri, tanımlanmış adrese erişmek için tarayıcının JavaScript'i işlemesini gerektirir:
<script>window.location.href = "https://www.siteadresi.com/yeni-adres";</script>
Google, JavaScript yönlendirmesinin de en son tercih olarak seçilmesini söylemektedir. JavaScript işlenemezse yönlendirme arama motoru botları tarafından görülmeyebilir.
301 Yönlendirmesi Nasıl Test Edilir?
301 redirect, internet sitenizin farklı sayfaları arasında yapıldığında, bu yönlendirmelerin doğru şekilde çalışıp çalışmadığını test etmek önemlidir. Yönlendirmelerin doğru çalışıp çalışmadığını test etmek için farklı web araçları kullanılabilir. Bu araçlar, sitenizin URL'sini girerek, yönlendirme işleminin doğru çalışıp çalışmadığını test eder.
301 yönlendirmelerini tespit edebileceğimiz bazı araçlar:
- Screaming Frog
- Sitebulb
- Deepcrawl
- Oncrawl
- Ahrefs Site Audit
- Semrush Site Audit
gibi araçlarla site içerisinde 301 ile yönlendirme yapılmış URL'leri tespit edebiliriz.
Tek bir sayfayı kontrol etmek için Chrome DevTools aracını da kullanabilirsiniz. Sayfa içerisinde sağ tıklayıp "İncele" diyerek Chrome DevTools paneline erişebilirsiniz. Üst kısımda bulunan Network sekmesi, sayfa içerisinde yapılan tüm istekleri listelemektedir. Hangi sayfanın hangi sayfalara yönlendirme yapıldığını bu panel üzerinden takip edebilirsiniz.
301 Yönlendirmesi Nasıl İzlenir?
301 yönlendirmeleri, web sitenizin analiz araçları kullanılarak izlenebilir. Bu araçlar, yönlendirme işleminin doğru çalışıp çalışmadığını takip eder ve eski URL'deki trafiklerin yeni URL'ye doğru yönlendirildiğini gösterir.
301 yönlendirmesini izleyebileceğiniz bazı tarayıcı uzantıları:
- Redirect Path (Ayima)
- HTTP Status
- Live HTTP Headers
- Link Redirect Trace
- Redirect Detective
- Check My Links
Bu uzantılar, web sitelerindeki 301 yönlendirmelerini takip etmenize ve hataları düzeltmenize yardımcı olabilir.
301 Yönlendirmesi Yaparken En Sık Yapılan Hatalar
Yönlendirmeler birkaç sayfa için yapıldığında çok sık sorunlarla karşılaşılmasa da büyük web sitelerinde oldukça dikkatli kullanılması önerilmektedir. Bu başlık altında en sık yapılan yönlendirme hatalarına yer vereceğiz.
1. Yönlendirme Döngüsü (Redirect Loop) Oluşturulması
Yönlendirme döngüsü sorunu, yönlendirme işlemlerinin bilinçsiz bir şekilde yapılmasından kaynaklanmaktadır. Kullanıcı deneyimine ve SEO tarafına ciddi olumsuz etkileri olmaktadır.
Sorunu örneklendirecek olursak, A sayfasını B sayfasına, B sayfasını da C sayfasına yönlendirdiğimizi düşünelim. C sayfası tekrar A sayfasına yönlendirildiğinde bir yönlendirme döngüsü oluşmaktadır. 2 sayfa arasında da sonsuz döngü oluşabilir, daha fazla sayfa arasında da olabilir.
A -> B
B -> C
C -> A
Bu durumda tarayıcı "çok fazla yönlendirme" hatası gösterir. Sayfa açılamaz ve kullanıcı sitede gelmek istediği hiçbir sayfayı görememektedir. Botlar bu adresleri sürekli döngü halinde taradığı için tarama bütçesini de olumsuz etkileyeceğini söyleyebiliriz.
2. Site İçi Yönlendirme Yapmadan Search Console’dan Site Taşıma Bildirimi Yapmak
Site sahipleri, gerekli yönlendirmeleri yapmadan Search Console panelinden site taşıma bildirimi yapabiliyorlar. Bu çok sık yapılan hatalardan biridir. Eski sitenin dizine eklenen, trafik getiren değerli sayfaları olabilir. Buradaki değeri yeni domaine taşımak oldukça önemlidir.
Burada yapılması gereken, öncelikle eski sitedeki tüm URL'leri yeni domaindeki adreslere page to page olacak şekilde yönlendirmek ve daha sonra Google Search Console aracılığıyla bildirim yapmak olacaktır.
3. Alakasız Yönlendirmeler Yapmak
Yönlendirme yaparken yönlendirmenin ilgili sayfaya yapılması kullanıcı deneyimi ve SEO stratejisi açısından oldukça önemlidir. Ziyaretçi girdiği sayfayla alakalı bir içerik göremediğinde bounce rate gibi metrikler de zarar görecektir. Bu sebeple yönlendirmenin yapılacağı sayfa oldukça önemlidir.
4. Site İçi Linklerde ve Sitemap’te Yönlendirilen URL’lerin Kullanılması
Site ve sitemap içerisinde yönlendirilen eski URL'leri barındırmak sitenin taranabilirliği konusunda negatif etkiye sebep olacaktır. Arama motoru botlarının site içerisinde gezdiği süre kısıtlı olduğu için en doğru bilgiyi en hızlı bir şekilde vermek gerekebiliyor. Bunun yanında yönlendirilen URL'ler fazladan istek yaptığı için sayfa hızında olumsuz etkiye neden olacaktır. Kalıcı yönlendirme olan 301 HTTP durum kodu ne kadar önemli olsa da site içerisinde 301 ile yönlendirilmiş URL'leri bulundurmamak ve tıklanabilir tüm alanların 200 kodu ile açılması da oldukça önemli bir konudur.
5. Site Geçişinde Eski Yönlendirmeleri Dikkate Almamak
Site geçişi yapılırken dikkat edilmesi gereken konulardan biri, geçmişte yapılan 301 yönlendirmelerinin halihazırda devam etmesidir. Eğer bu yönlendirmeler kırılırsa geçmişte yapılan linkler 404 veya 500 HTTP Status hatasına düşecektir. Bu hata kodlarını almamak için site geçişinden önceki sisteminizde var olan yönlendirmeleri geçiş yaptığınız sistemde de kullanabilirsiniz.
Konu ile ilgili bir örnek verecek olursak;
Eski Yönlendirme: eski-sayfa-A → mevcut-sayfa-B
Yeni Yönlendirme: mevcut-sayfa-B → yeni-sayfa-C
İstenilen: A → C
İkinci olarak, eski URL'lerin silinmesi veya değiştirilmesi sırasında, web sitenizin kullanıcılarına ve arama motorlarına zarar vermemek için dikkatli olunmalıdır. Bu nedenle, eski URL'leri doğru şekilde yönlendirmek önemlidir.
Üçüncü olarak, 301 ile yönlendirme yaparken backlinkleri değiştirmenize gerek yoktur. Ancak, yeni URL'lere yönlendirilen backlinklerin sayısı, web sitenizin sıralamasını etkileyebilir. Bu nedenle, mümkün olan en fazla backlinkin yeni URL'lere yönlendirilmesi önemlidir.
Son olarak, 301 ile yönlendirme yaparken, yönlendirilen sayfaların içeriği ile yeni sayfaların içeriği arasında bir uyum olmalıdır. Bu, kullanıcı deneyimini iyileştirir ve arama motorlarının yeni sayfalarınızı daha iyi anlamasına yardımcı olur.
Sonuç
301 kalıcı yönlendirme, web sitenizdeki eski URL'lerin silinmesi veya değiştirilmesi sırasında kullanabileceğiniz etkili bir araçtır. Doğru şekilde yapıldığında, web sitenizin sıralamasını korurken kullanıcı deneyimini de iyileştirir. Ancak, yanlış yapıldığında, web sitenizin sıralamasını ve kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, 301 HTTP durum yönlendirmesi yaparken dikkatli olunmalı ve doğru şekilde yapıldığından emin olunmalıdır. Yönlendirmeleri düzenli olarak takip etmek ve site içerisinde yanlış yapılan yönlendirmeleri düzenlemek de SEO stratejileri için faydalı olacaktır.
301, 302, 307 ve 308 HTTP durum kodlarının yanı sıra istemci ve sunucu arasındaki iletişimi kurmak için farklı anlamları olan başka HTTP durum kodları da bulunmaktadır. HTTP durum kodları için hazırladığımız içeriği okumanızı tavsiye ederiz.
Kaynaklar
- https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/301-redirects
- https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Redirections
